Architecten aan de Maas
02:38
12-12-2018

90 jaar Architecten aan de Maas

Geworteld in de historie, gericht op de toekomst

Het in Maastricht en Rotterdam gevestigde Architecten aan de Maas viert dit jaar zijn 90-jarig bestaan. Het architectenbureau is tegenwoordig in diverse disciplines actief, maar heeft zijn sporen nadrukkelijk verdiend in de gezondheidszorg. Architecten aan de Maas staat voor tijdloze no-nonsense architectuur, vertellen eigenaren Han Westelaken en Jan de Jong. Functioneel en prettig om in te wonen, werken en verblijven.

Architecten aan de Maas
Ziekenhuis De Wever in Heerlen

Bij een jubileum mag uiteraard worden teruggeblikt. In dit geval 90 jaar terug, naar 1928. Toen belandde Anton Swinkels, net afgestudeerd aan de TU in Delft, tijdens zijn zoektocht naar een bureau dat hij kon overnemen in Maastricht. Daar was ingenieursbureau De Ronde gevestigd. Wat volgde was een transactie en de start van wat tegenwoordig Architecten aan de Maas heet, vertellen Han Westelaken en Jan de Jong. “Swinkels ging aan de slag in de regio en deed dat volgens de tradities van de Delftse School, een ornamentale wijze van bouwen die een reactie was op het sobere van de Nieuwe Zakelijkheid dat in de jaren twintig was opgekomen.”

Architecten aan de Maas
Schouwburg in Sittard.

Extra creativiteit
Na verloop van tijd kwam Swinkels in contact met het bisdom Roermond, en daarmee met de bisschoppelijke situeringscommissie die toezag op de bouw van religieuze gebouwen.  

Hij ging deel uitmaken van een werkgemeenschap van architecten die onder meer verantwoordelijk was voor het ontwerpen van kerkgebouwen. “Maar bijvoorbeeld ook zorggebouwen”, merkt Jan de Jong op. “Op die manier is ons bureau in de zorgsector terecht gekomen.” Een ander belangrijk contact voor het bureau ontstond in de jaren vijftig met projectontwikkelaar Leon Melchior. Han Westelaken: “Hij richtte zich in die tijd onder meer op de bouw van ziekenhuizen. Landelijk. Hij zocht vaste ontwerppartners en Anton Swinkels werd één van die partners. Daarmee ging hij ook buiten de regio, door heel Nederland aan de slag.” In de jaren vijftig ging Swinkels bovendien een associatie aan met het bureau van architect Bart Salemans, waardoor hij zijn positie verder verstevigde. Na het overlijden van Salemans in 1982 werd Rotterdammer Gerard Passchier zijn opvolger. Naast een tweede vestiging in Rotterdam was het resultaat van de nieuwe samenwerking ook dat er met Passchier extra creativiteit in het bureau kwam. 

Architecten aan de Maas
In Mosae Vita komen allerlei aspecten samen die zijn gericht op een gezonde levensstijl, beweging en gezonde voeding.

Living Lab Mosae Vita
De huidige eigenaren Han Westelaken en Jan de Jong, beiden vanaf 1986 werkzaam bij het bureau, traden respectievelijk in 1990 en 1996 als eigenaren toe tot het directieteam van Architecten aan de Maas. Kort voor hun komst, vertellen ze, deed zich een andere belangrijke verandering voor: de inzet van de eerste computers bij het ontwerpen van gebouwen. “Dat was bijvoorbeeld een belangrijk hulpmiddel bij één van de grote opdrachten uit die tijd, het ontwerp van het Academisch Ziekenhuis in Maastricht.” Dat innovatieve, de drang naar vernieuwing, zeggen ze, is nog altijd kenmerkend voor de organisatie. “We kijken bijvoorbeeld goed naar nieuwe technische ontwikkelingen. Ter ondersteuning van ons werk enerzijds, maar anderzijds ook bij het ontwerpen van comfortabele, duurzame, intelligente gebouwen.” Ze noemen als bijzonder voorbeeld project Mosae Vita, een living lab dat volgend jaar op de Health Campus Maastricht wordt gebouwd. “Daarin komen uiteenlopende aspecten samen die zijn gericht op een gezonde levensstijl, beweging en gezonde voeding. Er komen allerlei partijen samen in een innovatieve omgeving: onderzoeksinstellingen, zorginstellingen, bedrijfsleven en consumenten. Het gebouw krijgt een experimenteel karakter met bijvoorbeeld oplopende vloeren en daarmee geen vaste verdiepingen. Daardoor moet er beter, intensiever contact tussen de verschillende gremia ontstaan.”

Architecten aan de Maas

Wars van modes
Vernieuwing vindt daarnaast binnen de eigen organisatie plaats, geven De Jong en Westelaken tot slot aan. “We hebben twee nieuwe, jonge partners, Sylvie Smeets en Roland van Bussel, uit de eigen organisatie aangesteld en het team ondergaat eveneens een verjongingsslag. We blijven daarnaast focussen op innovatie, op het toepassen van nieuwe technieken als virtual reality. Daarmee kun je opdrachtgevers door een nog te realiseren gebouw laten lopen en maak je het ontwerp inzichtelijker.” Die opdrachtgevers komen nog steeds uit de zorg, maar eveneens uit andere sectoren. “We ontwerpen naast gebouwen voor de zorg ook scholen, gemeentehuizen, universiteiten, gevangenissen en woningen. Heel divers, maar wel vanuit een eigen, herkenbare benadering. We staan voor functionele architectuur en ruimtelijke gebouwen, met vriendelijke materialen en veel daglicht. We zijn wars van modes en kijken naar de opdrachtgever en diens wensen. Ontwerpen niet alleen, maar denken mee, adviseren. Wat dat betreft is de tendens dat we weer meer bouwheer worden wel prettig. Dat betekent dat we het hele proces bij een project zijn betrokken en zo de kwaliteit kunnen bewaken. Dat is een rol die prima bij ons past en die we in de toekomst steeds vaker willen invullen.”  

Tekst | Jac Buchholz  Beeld | Architecten aan de Maas
Uitgelichte afbeelding: Ziekenhuis St. Annadal in Maastricht

Bouwen aan de Zorg partners

Naamloos-1 kopiërenBouwen aan de zorg