Dineke Beereboom
02:35
16-04-2018

‘Als het kind zijn in je ophoudt te bestaan, ben je bezig te sterven’

(Een uitspraak van de beeldhouwer Constantin Brancusi)

Letterlijk en figuurlijk de kunst van het genieten, of is het genieten van kunst? We hebben een middag georganiseerd in het Van Abbemuseum om te zien hoe oude en jonge mensen elkaar vinden en genieten van elkaars gezelschap, met kunst als middel. Onder begeleiding van een ervaren kunstenares beginnen we aan een veelbelovende middag. We hebben wat ouderen en jonge kinderen uitgenodigd; personen die elkaar niet kennen, dus geen opa’s, oma’s en kleinkinderen of mensen die elkaar op een andere manier kennen. Alle genodigden druppelen op de afgesproken tijd de hal van het museum binnen. Na wat kennismaken over en weer worden we door kunstenares Dineke Beereboom naar een aantal kunstwerken gevoerd, die met de eindopdracht te maken hebben.

Jong en oud kruipt en zit door elkaar om een portret van Toorop heen. Dineke vertelt iets over de opbouw en gezichtsuitdrukking van de mevrouw op het schilderij. Vervolgens gaan we naar een wandcollage van een mij onbekende kunstenaar waarin een groot aantal voorwerpen, tekeningen, et cetera bij elkaar zijn gebracht. Dineke vertelt dat de college de persoonlijkheid van de maker die het bijeenbracht, uitstraalt. Het geeft je een beetje een inkijk in het leven en karakter van de kunstenaar.

De wandcollage wordt gevolgd door een groot werk van Dumas. Het bestaat uit een groot aantal getekende portretten, bijeengebracht in een reeks naast en onder elkaar afgebeelde gezichten in gelijke afmetingen. Allemaal verschillende mensen in verschillende emoties. Jong en oud, mannen en vrouwen door elkaar.

Na de korte rondleiding door het museum gaan we met ons allen naar een groot atelier met in het midden een lange rij van aan elkaar geschoven tafels en stoelen. De bedoeling is dat de ouderen tegenover de kinderen gaan zitten. De opdracht is om elkaars portret te tekenen. In kleur, omdat dat onder andere de toon zet waarin de één de ander ziet. Vervolgens gaat iedereen aan de slag. Een bijzonder tafereel. Kinderen die aan het werk gaan en meteen groot het hele vel papier gaan gebruiken. Ouderen die voorzichtig starten. Een voordeel van het in het wascokrijt werken is dat men niet te klein kan werken, zoals met potlood. Dus het blijft een grof beeld. Niet verdwijnen in details. Mooi zoals ze elkaar aankijken en observeren. Jonge kinderen die geconfronteerd worden met een ouder gezicht dat ze niet kennen, met rimpels, andere gelaatsuitdrukkingen dan hun tijdgenoten, andere kleuren haar, veel grijs en wit. Oude mensen die in de ogen kijken van jonge kinderen, aan het begin van een lang leven waarvan zij al een groot gedeelte hebben geleefd. Kijken naar de jeugd, is kijken naar de toekomst.

Dineke Beereboom

De ouderen hebben geen enkel schroom zich te laten tekenen door de kinderen. Ze nemen hun arbeid zeer serieus. Een enkele oudere is wat voorzichtig, en twijfelt een beetje. Maar het is al met al een gezellige boel aan het worden. Dineke geeft hier en daar een aanwijzing, de prenten vorderen gestaag en iedereen heeft er plezier in. Kinderen die strak over de tafel gebogen ouderen aankijken en wat kletsen met de tegenover hen zittende persoon. De resultaten spreken voor zich. En de verschillen van aanpak zijn niet zo groot. Kinderen tekenen vanuit een gevoel. Beginnend met een ei waarin de ogen, neus en mond worden gezet. Ze proberen goed te kijken. Met of zonder bril, met de mond open of dicht, enz..

Je zou verwachten dat de ouderen kijken en tekenen wat ze zien, maar eigenlijk is dit dezelfde aanpak als bij de kleintjes. Wel grappig om te zien hoe deze partijen elkaar tegemoet treden. Ontwapenend, geen enkele rivaliteit of vergelijking. De middag vordert, en het werk ook. Hartverwarmend.

Als het een beetje klaar is, willen we de middag afsluiten met een wederzijdse beoordeling. Maar dat is eigenlijk niet nodig, men kent elkaars werk wel een beetje. En het doet er niet zo toe. Iedereen is vrolijk en lacht en kletst dat het een lieve lust is. Dus mijn conclusie is dat het niet gaat om wát erop tafel ligt, maar om hoe het tot stand is gekomen. Als we alle werken bij elkaar zouden hangen, zou het dat uitstralen, maar we kozen ervoor om de werken uit te wisselen. De ouderen krijgen de tekeningen van de kinderen en andersom. Ik denk dat de herinnering voor alle partijen namelijk belangrijker is voor een stukje lachend terugkijken dan om alle tekeningen bij elkaar te bewaren. En voor wie?

Kortom: een leuke actie, die we met veel plezier hebben beleefd. Ter lering en vermaak. Een middag genieten van het samenzijn van mensen met kunst als bindmiddel. Wat wil je als liefhebber van mensen en kunst nog meer?

Bouwen aan de Zorg partners

BRONDOOLSoundess Acoustics