Frank Kaptein, directeur/bestuurder van Intrakoop

02:24
11-10-2019

‘Belang van samenwerking inkoop ziekenhuizen groeit door stijging bedrijfslasten’

Sinds 2011 rapporteert de coöperatieve inkooporganisatie Intrakoop jaarlijks over de financiële positie van zorginstellingen. De in juni dit jaar verschenen jaarverslagenanalyse van de Nederlandse ziekenhuizen toont een stijging van zowel de eigen vermogens als de exploitatiekosten van ziekenhuisorganisaties in 2018. “De noodzaak van duurzame samenwerking in de inkoop is door de geconstateerde stijging van de kosten alleen maar toegenomen”, zegt directeur/bestuurder Frank Kaptein van Intrakoop.

Zo’n 550 zorgorganisaties met ruim 7.000 locaties maken gebruik van de diensten en inkoopoplossingen van Intrakoop, met als kern het selecteren en contracteren van leveranciers van (medische) producten en diensten. De leden van de coöperatie betalen daartoe een jaarlijkse contributie. “Met onze kennis van de zorgsector, de leveranciersmarkt en het inkoopproces, helpen we onze leden al zestig jaar om hun bedrijfsvoering te optimaliseren – zeker ook de ziekenhuizen. In recente jaren hebben wij bijvoorbeeld grote slagen gemaakt in energiecontracten, de inkoop van eten en drinken en van medische hulpmiddelen. Op het gebied van onderhoud en andere facilitaire diensten, zoals schoonmaak, verwachten wij in de toekomst nog meer slagkracht te creëren. Wij kunnen de sector over de gehele lijn helpen met het betaalbaar houden van de zorg en de verduurzaming van de inkoop, ook met betrekking tot visie en beleid.”

Verbetering bedrijfsresultaten

Intrakoop publiceert jaarlijks over de financiële positie van zorgsectoren. In juni dit jaar is de meest recente jaarverslagenanalyse gepubliceerd van de 78 ziekenhuisorganisaties in Nederland (met inbegrip van de 7 academische ziekenhuizen). De financiële positie van de ziekenhuizen is in 2018 verder verbeterd, toont de rapportage. Vrijwel alle financiële ratio’s zijn licht gestegen. Het eigen vermogen is opgelopen tot € 6,9 miljard. De verbeterde bedrijfsvoering van de besproken ziekenhuizen wordt bevestigd doordat over 2018 vooralsnog zes van de 78 ziekenhuisorganisaties een negatief resultaat hebben gepresenteerd; in 2017 waren dit er nog acht. De meeste academische ziekenhuizen laten positieve financiële resultaten zien, met uitzondering van het Maastricht UMC. Dit ziekenhuis had in 2018 te maken met hoge investeringen, aldus de analyse van Intrakoop. De kleinere ziekenhuizen (omzet tot € 150 miljoen) boeken in 2018 vrijwel allemaal positieve resultaten.

Significante kostenstijgingen

De financiële positie van de ziekenhuizen in Nederland is stabiel, blijkt uit het feit dat het totaal aan liquide middelen in 2018 is gestegen van € 2,4 miljard naar € 2,7 miljard. De totale bedrijfslasten van de ziekenhuizen laten in 2018 echter een stijging zien van 4,6% – beduidend hoger dan in de afgelopen jaren. In totaal bedragen de bedrijfslasten van de onderzochte ziekenhuizen vorig jaar € 25,2 miljard. Algemene zorgen concentreren zich rond de toename van de exploitatiekosten, deels veroorzaakt door personeelstekort – waardoor meer externe krachten moeten worden ingehuurd, en door kostenstijgingen van medische behandelingen. Zo zijn de kosten per patiënt ondanks de afname van verpleegdagen verder gestegen. Kaptein: “Dat heeft vooral te maken met de voortschrijdende kwaliteit van medische behandelingen, met als gevolg tariefstijgingen.” De patiëntgebonden kosten zijn in 2018 opgelopen tot € 5,5 miljard, een stijging van 7,5%. Deze kosten bestaan voor 35-40% uit medicijnen, bestralingsmiddelen en dialysebenodigdheden, toont de jaarverslagenanalyse. “Wij zien alle inkoopgerelateerde exploitatiekosten van ziekenhuizen significant stijgen, in totaal met ruim 7%. Daar is door samenwerking nog wel een slag te maken”, aldus Kaptein.

Hoofdlijnenakkoord

Het hoofdlijnenakkoord voor de medisch-specialistische zorg voorziet in een beperking van de groei van de omzet van ziekenhuizen; die groei moet in 2022 naar nul. De kosten voor geneesmiddelen en niet-planbare, hoog-complexe zorg zullen blijven groeien, is de verwachting. Daarom zullen ziekenhuizen op andere aspecten niet alleen de groei moeten beperken, zij zullen wellicht zelfs omzetkrimp moeten realiseren. “Zo is bij VGZ het programma Zinnige Zorg gestart, dat gecontroleerde krimp faciliteert”, aldus Kaptein. De noodzaak van goede samenwerking tussen regionale stakeholders in de zorg en van nationale samenwerking in de inkoop neemt toe. “Het belang van toeleveranciers in de inkoop is groot en betreft gemiddeld 40% van de lasten. Stel jezelf de vraag: wat gaat er om aan de inkoopkant, hoe krijg ik grip op de kosten? Hier is nog steeds een wereld te winnen. Wij hebben met onze leden een gezamenlijk doel de efficiency te verbeteren, een maatschappelijke doelstelling. Van oudsher heeft Intrakoop een sterke rol in dit proces, en wij kunnen de inzichten verdiepen, bijvoorbeeld met betrekking tot zinnige zorg en duurzaam gebruik, van ict tot afvalverwerking. Intrakoop organiseert bijvoorbeeld kennissessies over zonnepanelen en subsidies. Wij willen samen creëren, samen kennis delen en uiteindelijk ook samen inkopen. Wij zijn ervan overtuigd dat samenwerking kan helpen de Nederlandse zorg betaalbaar te houden.”  

Tekst | Jan-Kees Verschuure Beeld | Intrakoop

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom bouw in de zorg.

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

Bouwen aan de Zorg partners