Transparante hoofdentree bij de schoorsteen.

02:20
25-02-2020

Box-in-box-concept ideale oplossing voor rijksmonument

Gezondheidscentrum in oude spinnerij

Het Jannink-complex is synoniem met de industriële geschiedenis van Enschede. Het is een van de laatste gebouwen die nog herinneren aan het rijke textielverleden van de stad. Van de tientallen schoorstenen die vroeger het silhouet van Enschede bepaalden, is alleen die van Jannink behouden. Voor bezoekers van het nieuwe eerstelijns gezondheidscentrum Jannink is het in elk geval heel gemakkelijk zoeken. De hoofdentree zit pal achter de schoorsteen.

Gerhard Jannink liet in begin van de twintigste eeuw de weverij-spinnerij bouwen naar Engels ontwerp. De karakteristieke gevels, de vloeren en de unieke Engelse kolommen van ijzer herinneren daar nog aan deze rijke periode. Begin jaren tachtig volgde een herbestemming en kwamen het Twents Gelders Textielmuseum op de begane grond en appartementen op de verdiepingen. Het museum is alweer verhuisd; in 2015 en 2016 zijn de gevels grondig gerestaureerd en de appartementen gemoderniseerd.

Centrale wachtruimte met vide voor de lichtinval. Op de achtergrond de apotheek, links daarvan de hoofdentree.

 

Nieuw in oud

“Onze verbouwing van de begane grond tot gezondheidscentrum sloot mooi aan op die laatste renovatie”, vertelt projectarchitect Gerwin Tornij van MAS architectuur. De vestiging van MAS architectuur in Hengelo won de prijsvraag in 2015 op basis van een box-in-box-oplossing waarbij gebogen grondvormen leidend waren voor de inrichting. Tornij: “Het is een rijksmonument, dus je kunt bijna niks aanpassen. Welstand en de Monumentencommissie hadden ook gesteld dat de oude gebouwconstructies in beeld moesten blijven. Daarom hebben we gekozen voor een reversibel concept met losse, ronde volumes – een demontabele constructie, waarbij gepaste afstand is gehouden van de oude ruwe buitenmuren en het plafond; de gietijzeren kolommen zijn overal in beeld gebleven. De oude schaal en de materialen van de oude spinzaal zijn zo nog steeds te ervaren. Alleen de begane grondvloer is opgehoogd met 25 centimeter lichtgewicht beton om het hoogteverschil met het maaiveld te overbruggen en zo een drempelloos gebouw te krijgen. De hoofdentree bij de schoorsteen hebben we transparant gemaakt, met glas en slank staal.”

Klimatisering

“Een andere reden om nieuwe, lagere ruimtes te creëren is de klimaathuishouding”, vervolgt Tornij. “De oude spinnerij is een zaal van 55 bij ruim veertig meter en vijf meter hoog. Als je dat wil klimatiseren, krijg je hoge energiekosten. Alle functies zitten nu in houten volumes van drieënhalve meter hoog, met vloerverwarming in de wachtruimtes en klimaatplafonds in de behandelkamers. Alle tussenruimtes en de vrije zones langs de gevels worden niet of nauwelijks geklimatiseerd.” Zo’n grote ruimte is niet alleen lastig te klimatiseren, het is ook niet eenvoudig alle functies uit het programma erin te verwerken. Tornij: “Daarvoor is onvoldoende gevellengte beschikbaar, helemaal als je rekening moet houden met de bestaande gevelopeningen. Als je dan een doos-in-doos-oplossing kiest, kun je je eigen gevelritme maken. Om in het donkere hart van de zaal licht te krijgen, hebben we een vide gemaakt boven de centrale wachtruimte. Op de bovengelegen verdieping stonden bergingen van woningen, dus om een vloersparing te kunnen maken is ook daar wat herindeling nodig geweest.”

Tulpenboomhout

Belangrijke elementen van het nieuwe gezondheidscentrum zijn de gebogen houten wanden. Tornij: “We hebben bewust gekozen voor een eigentijdse vormgeving die duidelijk afwijkt van het monument zelf. Het hout op de akoestisch geïsoleerde wanden zorgt voor een warme, natuurlijke en patiëntvriendelijke uitstraling. We hebben met KP Interieur, die ook vanaf het begin in het bouwteam zat, veel proeven gedaan om de juiste materiaaluitstraling te krijgen. Het resultaat is tulpenboomhout dat gebeitst is in een notenhouten kleur. Dat hout is betaalbaar en licht terwijl de kleur toch voor een chique uitstraling zorgt. Achter de ronde wanden zitten alle zorgverleners. Ieder hoofdvolume heeft een eigen kleur (petrol, groen en geel; red.) om ze elk een eigen identiteit te geven en voor de herkenbaarheid voor de patiënt. In de afdelingen zijn grote prints op de wanden aangebracht met referenties uit het textielverleden van het gebouw. Zo zie je onder meer in de oefenruimte van de fysio heel toepasselijk een oude foto van de spinnerij.”     

Het gezondheidscentrum wordt naast de drie hoofdgebruikers benut door een prikpost, een wijkteam, echografie, diëtiek, dermatologie, podotherapie en logopedie. Een perfecte aanvulling op het vijfhonderd meter verderop gelegen ziekenhuis Medisch Spectrum Twente.    

Tekst | Tjerk van Duinen Beeld | Laurens Kuipers Architectuurfotografie

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom bouw in de zorg.

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

Bouwen aan de Zorg partners

Bouwinfo

Opdrachtgever/ontwikkelaar

Kloos2, Hengelo

Ontwerp

MAS architectuur, Hengelo

Uitvoering

AKOR Bouw, Rijssen; TGO Technische Installaties, Hengelo

Adviseurs

Dijkoraad Wiecherink, Oldenzaal (installaties); Lucassen Bouwconstructies,
Hengelo (constructies)

Wandafwerking, vaste inrichting

KP interieur, Haaksbergen/Emmen

Bouwperiode

medio 2017 – mei 2018

Bruto vloeroppervlakte

2.350 m²