Family Centered
04:28
24-08-2018

Fam: nieuwe visie gedijt in ETZ

Fam heet de nieuwe afdeling van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ) in Tilburg. Daar staan niet alleen moeder en (aanstaand) kind, maar het gehele gezin centraal. De aanpak wordt gevat in de nieuwe ETZ-visie Family Centered and Integrated Care. Zorgmanager drs. Rita Arts belicht het gelopen traject, geeft inzicht in de inrichting en blikt vooruit.

Alle zorg voor moeder en kind centreren op één plek. Dat was het uitgangspunt bij de bouw van een geheel nieuw centrum in het ETZ. Fam biedt integrale zorg voor zwangere vrouwen, kraamvrouwen, pasgeborenen en kinderen tot 18 jaar. “Vanuit het perspectief van de patiënt/cliënt en de gebruiker hebben we nagedacht over de invulling van de nieuwbouw”, steekt Rita Arts van wal. “Met z’n allen blijven slapen? Het kan! We zorgen voor een passende invulling.”

Duidelijke missie
“Elke discipline, van patiënt/cliënt en verpleging/artsen t/m de ondersteunende en faciliterende functies hebben hun eigen inbreng gehad.” Rita Arts spreekt over een ‘schillenmodel’ aan de hand waarvan de visie, missie en doelstellingen concreet zijn gemaakt. Met een groep van zestig mensen (van zorgprofessionals tot management en bouw) verdeeld over zes werkgroepen, waren er elk kwartaal ‘heidagen’. Geen vrijblijvend uitstapje maar met opdrachten en een duidelijke missie: de nieuwe visie van Fam invulling geven. Al die input werd concreet vertaald naar doelstellingen. Rita Arts spreekt over 21 zorgprocessen, die allemaal hun aandacht verdienden, kregen en werden geïntegreerd in de werkwijze voor de nieuwbouw. “Alle zorgprocessen werden uitgewerkt en vertaald in tekeningen. Soms vroeg dat om een herziening op de tekentafel van de architect. Uiteindelijk kom je dan tot een resultaat dat voor alle geledingen klopt en dat geen herziening meer vraagt. Nee, er is na de bouw geen wandje meer verzet.” 

Family Centered
Zorgmanager drs. Rita Arts.

Processen
Als voorbeeld van de zorgprocessen noemt ze de ontvangst: wie wil een bepaalde doelgroep spreken en waar? Maar ook aan trajecten van pasgeborenen vanaf 32 weken, het blijven slapen van een gezin en kindergeneeskunde werd veel aandacht geschonken. De nieuwbouw omvat ook een unit voor een kraamhotel met geboortekamers, dat wordt geëxploiteerd door Lunavi Kraamzorg. Rita Arts noemt het ‘een integrale samenwerking met kamers zonder poespas, maar wel met een bad waarin bevallingen kunnen plaatsvinden’.     

Uitdagingen
Behalve de nieuwe visie waren er nog andere uitdagingen. De verbouwing realiseren binnen het budget (bandbreedte 6,1-6,5 miljoen euro), het zorgdragen voor een geoliede lateralisatie en de integratie van de moeder en kind-afdeling van locatie TweeSteden in die van het Elisabeth. Ook de bouw realiseren in ‘een winkel’ die op volle toeren draait, was geen sinecure. “Dat schuurde nogal eens”, zegt Projectleider inrichting Jacqueline Kroot, die bij het gesprek is aangeschoven. De nieuwbouw werd in tweeëneenhalf jaar gerealiseerd. Dat de bouwers kaders nodig hadden, onderstreept ze nadrukkelijk. Als voorbeelden noemt ze de weg naar de operatiekamers die open moest blijven, de vers geëgaliseerde vloeren waar ’s nacht door nood een bed overheen werd gereden, met alle gevolgen van dien en een kraam­hotel dat even onder water stond. “Kleinigheden met een flinke impact”, zegt Jacqueline Kroot. 

Family Centered
Jacqueline Kroot (Projectleider inrichting ETZ) en Hans van Vugt (aarts & co interieur en advies) in één van de ruimten in Fam.

Vier fasen
De bouw werd opgedeeld in vier fases. Verhuizingen van afdelingen volgden elkaar snel op. Steeds met een streefdatum, die ook werd gehaald. Sinds mei is Fam officieel open en de minutieuze voorbereiding loont. De aanpak resulteerde in een transparant gebouwde afdeling met veel glazen wanden en een centrale balie. “Verpleegkundigen moeten zichtbaar zijn. Ze moeten kunnen horen en zien wat er op de afdeling gebeurt.” Die openheid voel je als je door Fam loopt. Zonder dat de privacy van patiënt/cliënt en zijn of haar gezin in het gedrang komt. Om draagvlak te creëren onder de ruim 500 medewerkers van Fam waren er zeepkistensessies. Rita Arts komt nog even terug op de budgettering. “Het is geen 7 miljoen geworden. We hebben scherp en creatief gestuurd.” Tot slot wil ze nog iets kwijt over de Ronald McDonald Huiskamer. “Ook al heerst daar een totaal andere bedrijfsfilosofie, gerund door vrijwilligers, het is een baken waar mensen die even uit de zorg weg willen hun rust vinden.” Het is een voorbeeld van het behoud van kleinschaligheid in een modern en hoogwaardig zorgcentrum waar naar moeder, kind en gezin wordt geluisterd.    


ETZ-huisinrichter aarts & co ontwerpt ‘bosrijke omgeving’
Bomen, egels, vossen, konijnen, uilen en reeën. Ze staan op de deuren, het behang en als decoratie op het glas. Op de vloer ‘zwemmen’ vissen in een ‘vijver’. Tot in de kleinste details is het thema bos doorgevoerd op de afdeling Fam in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ) in Tilburg. Ook het type meubilair en de kleurstelling sluiten daar smaakvol bij aan. “We hebben eenheid gecreëerd met als uitgangspunten kwaliteit, functionaliteit en comfort.” 

Jacqueline Kroot (Projectleider inrichting ETZ) en Hans van Vugt (aarts & co interieur en advies) verklaren de inrichting in Fam, waar geboortezorg en kindergeneeskunde is geconcentreerd. Het totaalbeeld zorgt op de gloednieuwe afdeling voor een warme sfeer. “Huiselijke rust”, zegt Kroot. “Eén die patiënt of cliënt maar ook hun familieleden afleidt van de dagelijkse zorg.” 

Family Centered
Een bossfeer regeert in het interieur van de afdeling Fam.

Dat de inrichting van Fam aan de doelgroep van 0 tot 18 jaar moest appelleren, bleek een extra opgave. “Elke leeftijdscategorie heeft een andere belevingswereld.” ETZ-huisinrichter aarts & co heeft zich niet laten verleiden om games en andere elektronica te integreren. Wel zijn er diverse belevingswerelden: een boomhut en een speelkamer die uitnodigen tot lekker spelen. “Er is gekozen voor meubilair dat zowel het kind als zijn of haar familieleden comfort biedt. De meubels zijn ook gemakkelijk te reinigen.” Van Vugt wijst op de ‘open zitting’ in de banken en stoelen en de toepassing van twee soorten stof op een zitmeubel. Ook al laat één van de wachtruimten geen daglicht toe, door een slimme toepassing van licht kan de Zonnekamer die naam met verve dragen. Dat een bosrijke omgeving positief bijdraagt aan het genezingsproces, weten beiden als geen ander. Van Vugt: “Niet voor niets creëerden we een healing environment, een omgeving die zich erop richt om het welzijn van patiënten, familie en werknemers te bevorderen.”


‘Fam in ETZ was een leerzaam traject’
Maar liefst acht projecten had Van der Heijden Bouw en Ontwikkeling uit Schaijk onlangs onder handen in het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ) in Tilburg. Een hele uitdaging, volgens Projectleider Tino van der Velden en Directeur Bouw Emiel Bongers. Drie ervan hadden betrekking op Fam, de afdeling waar alle zorg voor moeder, kind en gezin is gecentreerd. De heren omschrijven de gang van zaken als ‘een leerzaam traject’. “We hebben er een mooi stuk werk geleverd.” 

Family Centered
Tino van der Velden (l) en Emiel Bongers (r) van Van der Heijden Bouw en Ontwikkeling buigen zich over een werktekening.

Tino van der Velden geeft aan dat het kruim heeft gekost om op niveau te komen met alle partijen. En ook Emiel Bongers is duidelijk: “Als het aan de voorkant stokt, kom je op het einde in tijdnood.” Ze spreken over ketensamenwerking, benadrukken het belang van een goede voorbereiding van alle processen en hechten waarde aan passende budgetten. Bongers weet dat voor alle partijen de uitdaging groot is en kwaliteit de inzet. “Iedereen streeft er naar zijn doelen te halen.” Van der Velden spreekt over een complexe vraag en roemt de inzet van zijn collega/uitvoerder Tijn van den Berg. “We hebben, al was dat niet gemakkelijk, het werk binnen de afgesproken tijd opgeleverd.” Hij weet dat de bouw van de laatste vleugel, de kinderafdeling, het meest gestructureerd is verlopen. Drie dagen, twee kamers gereed. Ook voor de zorg er omheen was er toen meer rust.” 

Van der Heijden Bouw en Ontwikkeling heeft met een aantal partners twee jaar aan Fam gewerkt. Bij het bedrijf werken 90 mensen. Het richt zich op de realisatie van bedrijfshallen, logistieke centra, onderwijs, wonen en zorgcentra. Momenteel bouwt het bedrijf onder meer een politiebureau. Bongers: “Ook dat vraagt om veel veiligheidseisen en anticiperen op de omgeving.”

Tekst en beeld: Willem de Volder 

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom bouw in de zorg.

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

Bouwen aan de Zorg partners

CatheterisatiekamersBedwandpanelen