Voorveldse Hof
04:58
29-09-2016

‘Goed leven’ staat voorop in Voorveldse Hof

AxionContinu bouwt kleinschalig wonen uit met nieuwe Utrechtse locatie

In Utrecht groeit met de bevolking de behoefte aan duurzaam zorgvastgoed. Nieuwbouwlocaties zijn echter schaars in de populaire Domstad. AxionContinu vond mede dankzij de vastgoedcrisis een locatie op het voormalige Veemarktterrein in Utrecht-Noordoost, ter vervanging van woonzorgcentrum Tolsteeg. In Voorveldse Hof, zoals de nieuwe woonlocatie met 56 PG-plaatsen gaat heten, wordt het in andere locaties geïntroduceerde kleinschalig wonen vanaf deze zomer verder uitgebouwd, op basis van zelforganiserende teams.

AxionContinu, met een veertiental locaties in Utrecht, IJsselstein en Lopik één van de grootste ouderenzorgorganisaties in de regio, heeft een omvangrijk deel van haar vastgoed in eigendom en heeft door de bouw van Leidsche Rijn al een uitgebreid nieuwbouwprogramma achter de rug; daarbij wordt het projectmanagement vanuit de eigen organisatie vormgegeven. De bouw van Voorveldse Hof – een vierlaags gebouw dat voldoet aan de duurzaamheidseisen van de gemeente Utrecht voor dit type gebouw (met behulp van een luchtwaterwarmtepomp en zonnepanelen op het dak), betreft een vervanging van een verouderd bestaand huis voor zwaardere zorg waar PG- en somatische patiënten werden verzorgd: Tolsteeg in Utrecht-Zuid. “Het is niet eenvoudig geweest een nieuwbouwlocatie te vinden. Eigenlijk is de vastgoedcrisis onze redding geweest”, begint manager Facilitair bedrijf en Bouw Huub Albreghs. “De ontwikkeling van het Veemarktterrein (600 woningen) kwam aanvankelijk niet op gang en toen werd ons deze locatie aangeboden. Ook de aanbesteding verliep door de veranderde marktomstandigheden een stuk gemakkelijker dan bij eerdere nieuwbouwprojecten.”

Voorveldse Hof

Die projecten, zoals De Componist in Leidsche Rijn, dienden wel als voorbeeld voor Voorveldse Hof. Michiel van Schaffelaar, afdelingsmanager van Voorveldse Hof: “De Componist heeft 36 plaatsen, de ondergrens voor een goede exploitatie voor kleinschalige zorg. Deze locatie mist echter een ontmoetingsruimte voor bewoners en familie. Om die reden is in het geval van Voorveldse Hof gekozen voor een capaciteit van 56 plaatsen, zodat een grand café kon worden gerealiseerd. Ook wordt de organisatie verder op maat gemaakt van de woonvorm en is de huiselijke sfeer verder uitgebouwd. ‘Goed leven’ is het uitgangspunt.”   

Voorveldse Hof

Biodynamisch lichtplan
In Voorveldse Hof, dat visueel is gericht naar het Kardinaal Alfrinkplein, komen zeven woongroepen van acht personen, allen voorzien van eenpersoonskamers met privé-sanitair en een ruime woonkeuken. Op de begane grond bevindt zich het grand café voorzien van grootkeuken, maar een receptie ontbreekt, net als woonvormen voor andere doelgroepen. “Dit is een honderd procent PG-huis. De healing environment is nog meer dan voorheen toegespitst op de doelgroep, met een biodynamisch lichtplan, dat wordt afgesteld op het activiteitenpatroon van bewoners en een woonkeuken waarin in alle omstandigheden oogcontact is tussen personeel en cliënt. Wij werken met zelforganiserende teams, de hiërarchie is losgelaten. Iedere medewerker moet elke vraag van cliënt en familie kunnen beantwoorden en alle taken kunnen vervullen. Uiteraard wisselen medewerkers weleens, maar in principe staan er vaste mensen op elke woongroep; ’s nachts staan er twee medewerkers in Voorveldse Hof, ondersteund door domotica in het kader van bewegingsdetectie.”

Soepele overgang
Eind juni is een veertigtal bewoners van Tolsteeg verhuisd naar Voorveldse Hof, aangevuld met dertien bewoners van ‘t Huis aan de Vecht, een andere bestaande locatie van AxionContinu in Utrecht. “Een soepele, natuurlijke overgang van oud naar nieuw”, zegt Albreghs, “waardoor wij de bewezen woonvorm van het kleinschalig wonen succesvol kunnen uitbouwen en aanvullen met een platte organisatie, waarin ook familieleden als mantelzorgers steeds meer een plaats krijgen. Wij proberen daarin een modus te vinden; het is een sociaal proces, dat net als de nieuwe organisatie zorgvuldig gestalte krijgt. Medewerkers in Voorveldse Hof gaan werken op basis van wat de omgeving hen geeft en worden daarin ook getraind.” Dat sluit, net als het gebouw met zijn wit gekeimde metselwerkgevel en besloten binnentuin, goed aan bij de menselijke maat, aldus Albreghs en Van Schaffelaar.   

Tekst: Jan-Kees Verschuure Beeld: Erik Kottier


FEITEN EN CIJFERS

Project Voorveldse Hof
Opdrachtgever AxionContinu
Architect Wiegerinck Architecten, Arnhem
Aannemer De Vries en Verburg, Stolwijk
Toegangscontrole Salto, Amsterdam
Los meubilair W2 Wonen, Duiven
Gordijnen Artimo Textiles, Roosendaal
Bouwtijd mei 2015 – mei 2016
Totale oppervlakte terrein 1.383 m²
Totale oppervlakte gebouw 4.000 m²
Totale investering € 8,2 miljoen incl. BTW


Met Voorveldse Hof op weg naar gecentraliseerd toegangsbeheer

Optilox ontwikkelt producten en oplossingen voor toegangsbeheer. Voor AxionContinu is dit gedaan in nauwe samenwerking met toegangscontrole-fabrikant SALTO Systems. “Gelijk opgaand met de ontwikkeling van dit zorgproject zijn wij met AxionContinu de opzet van een gecentraliseerd toegangsbeheersysteem overeengekomen; die aanpak is meegenomen in het elektronisch toegangscontrolesysteem van Voorveldse Hof”, vertelt René Sluyter.

De toegangsdeuren van de gebouwschil, trappenhuizen en groepswoningen van Voorveldse Hof zijn door leverancier Optilox uitgerust met wandlezers. De deuren worden geopend met elektronische sleutels (tags). “Elke tag heeft gebruikersgebonden privileges. Dat houdt in dat een werknemer, mantelzorger of leverancier zelfstandig naar binnen kan, maar alleen in de ruimten die specifiek zijn toegewezen. Door deze opzet wordt de toegang tot de werkplek op efficiënte wijze geregeld met de nieuwste SALTO SPACE webbased software. Het systeem wordt online beheerd door AxionContinu en Optilox levert maatwerkondersteuning. Wij staan in voor ons product en verlenen drie jaar garantie. Optilox streeft naar een open communicatie met eindgebruiker én fabrikant om tot de beste gebruikerservaring te komen in deze zorgprojecten.”


Voorveldse Hof


‘Aandacht voor detail in aanlevering raambekledingsproducten’

Leverancier van vlamvertragende gordijnstoffen Artimo Textiles zette een uitgebreide advies- en bestekservice in voor Voorveldse Hof. “In intensieve samenwerking met AxionContinu, de interieurarchitect en de projectinrichter zijn wij tot het gewenste resultaat gekomen voor de verschillende gebruiksruimten”, vertelt mededirecteur Raymond van Hal.

Met interieurarchitect VASD (Anne van Abkoude) is eerst een functioneel ontwerp gemaakt. “Vervolgens heeft Anne het esthetisch ontwerp gemaakt; zij heeft een kleurschakering neergelegd en daarbinnen hebben wij gezamenlijk een voorstel uitgewerkt en bepaald wat de wensen zijn ten aanzien van lichtwering. Diverse stoffen zijn ter beschikking gesteld en aan de werkgroep van AxionContinu getoond. Deze zijn ook weer met de doelgroep besproken. Nadat alle stoffen en raambekledingsproducten bekend waren, is een gordijnbestek gemaakt. Tijdens het proces hebben wij op locatie een schouw gemaakt, opdat de keuzes daadwerkelijk passend en geschikt zijn.”

In de zit-/slaapkamers is de overgordijnstof Polmak toegepast in acht kleuren; “huiselijke stof in combinatie met een vitrage met een natuurlijke uitstraling, zodat elke zit-/slaapkamer per afdeling een eigen identiteit heeft.” In de huiskamers is het product Fany toegepast in drie kleurstellingen, met plissés voor de woonkeukens en in het restaurant is gekozen voor gordijnen en vouwgordijnen van een robuuste linnenachtige stof.


Een ‘pareltje’ met specifieke uitdagingen

De bouw van Voorveldse Hof nam precies een jaar in beslag (juni 2015 – mei 2016). Coördinerend hoofdaannemer De Vries en Verburg besteedde veel aandacht aan de bijzondere aspecten van het bouwkundige werk, zoals dragende gevelpenanten, terugliggend metselwerk en de bijzondere dakconstructie. De genoemde details zorgen voor een hoog afwerkingsniveau. “De huiselijke sfeer springt meteen in het oog”, aldus projectleider Dick van Erk.

Voorveldse Hof is zeker niet het eerste zorgcentrum dat De Vries en Verburg bouwt. Van Erk en zijn mensen weten dus wat de aandachtspunten zijn van zorgbouw, zoals specifieke gebouwinstallaties (o.a. domotica), gebruiksveiligheid en een duurzame interieurafwerking. “Elk project heeft weer zijn eigen uitdagingen”, zegt Van Erk. “Het gebouwcasco van Voorveldse Hof, dat de binnentuin aan drie zijden omsluit, is bouwkundig op zich niet bijzonder uitdagend: een mix van gietbouw en prefab. De dakconstructie, opgebouwd uit beton en staal (hybride draagconstructie) met houten afwerkingsonderdelen was daarentegen een tijdsintensief onderdeel van de bouw. Net als het metselwerk dat rondom de kozijnen terugliggend is uitgevoerd. Ook het feit dat de gevelpenanten dragend zijn, was een mooie uitdaging.”

Het metselwerk is wit gekeimd en het dak is afgewerkt met zink en aluminium, waardoor het 56 appartementen tellende woonzorgcentrum de uitstraling heeft van een robuust herenhuis. “De huiselijke sfeer springt meteen in het oog. Ook in het interieur is die sfeer goed doorgezet – in samenwerking met de betrokken partijen. Dit gebouw is een pareltje, zei de architect.”


Voorveldse Hof


‘Een Utrechts herenhuis voor kleinschalig wonen’

Hoe combineer je 56 PG-plaatsen in één woongebouw voor kleinschalig wonen in een nieuwe stadswijk? Architectenbureau Wiegerinck ging in het ontwerpproces ten behoeve van Voorveldse Hof uit van Utrechtse herenhuizen uit de negentiende eeuw en vond een modus tussen volume en menselijke maat.

Voorveldse Hof is een modern ‘herenhuis’ met een karakteristieke kopgevel, waardoor de verscheidenheid tussen de gevels wordt vergroot, aldus Wiegerincks architect-directeur Frank Pörtzgen. De woonkamers van de groepswoningen onderscheiden zich met grote vensters naar de straat van de ramen van de bewonersappartementen. Zo ontstaat een duidelijke ‘parcellering’ in het straatbeeld – één van de stedenbouwkundige randvoorwaarden van De Veemarkt, waar uiteindelijk zeshonderd woningen komen te staan. “Wij hebben een woongebouw ontworpen dat is toegespitst op kleinschalig wonen voor PG-cliënten; de groepswoningen kunnen evenwel in een later stadium worden omgebouwd tot individuele appartementen. Dit verlengt feitelijk de levensduur van een dergelijk gebouw. Aan de achterzijde bevindt zich een toegang tot het parkeerterrein. Een deel van het beoogde binnengebied is op basis van het gebouwgebruik herontwikkeld tot een besloten binnentuin voor de bewoners van Voorveldse Hof. Volgens mij een goed voorbeeld van hoe zware zorg kan worden geïntegreerd in een moderne stadswijk.”

Bouwen aan de Zorg partners

HMC Haaglanden Medisch Centrum