actiz-bestuursvoorzitter-guus-van-montfort
02:09
01-02-2017

Guus van Montfort (ActiZ): ‘toename eigen regie vraagt om diverser woon-zorgaanbod’

ActiZ, de branchevereniging voor werkgevers in de zorg, vertegenwoordigt een kleine vierhonderd organisaties. Die leveren zorg aan in totaal twee miljoen cliënten. Vanuit deze verantwoordelijkheid hebben zorgondernemers een belangrijke rol in het transformeren van de zorghuisvesting. Maatschappelijke ontwikkelingen als vergrijzing en individualisering en de opkomst van digitale zorgverlening vragen om een diverser woon-zorgaanbod, zegt ActiZ-bestuursvoorzitter Guus van Montfort. “De cliënt neemt de regie en gaat steeds meer zelf beslissen; die ontwikkeling kunnen wij niet afwachten.”

De zorgverlening in woon-zorgcentra wordt door het beperken van de zzp’s die voor intramurale huisvesting in aanmerking komen, steeds zwaarder en intensiever. Momenteel zijn bijna 110.000 mensen intramuraal gehuisvest. “En die groep krimpt niet”, zegt Van Montfort, tevens SER-lid. Het aantal senioren dat in aanmerking komt voor wonen met zorg is echter nog veel groter en groeit harder. Er zijn in Nederland 850.000 zelfstandig wonende 55-plussers met matige of ernstige lichamelijke beperkingen. “Die groep groeit zelfs naar 1,3 miljoen.”

Voorheen kwamen deze cliënten in aanmerking voor een plaats in een verzorgingshuis of aanleunwoning. In het nieuwe zorgstelsel zijn verzorgingshuizen nagenoeg verdwenen en woont dus, op verpleeghuisbewoners na, iedereen in deze grote groep feitelijk thuis, al dan niet met zorg aan huis, in een zorgappartement of in een reguliere woning. Het langer thuiswonen bestaat dus al, “maar een op maat gesneden aanbod is er nog niet.”

‘Gemeente faciliteert aanbod met stakeholders’
Beleidsmaatregelen als kapitaallasten­bekostiging, scheiding van wonen en zorg en beperking van de intramurale zorgcategorieën vragen om flexibel intramuraal zorgvastgoed en een divers woon-zorgaanbod op lokale maat. Het gevolg van maatschappelijke ontwikkelingen, zegt de ActiZ-voorzitter. “Het overheidsbeleid heeft dit niet per definitie veroorzaakt, maar volgt gewoon de maatschappij. Zo moet het ook zijn.” Van Montfort verwacht dat zorgbehoevenden in hun woonwensen steeds meer het heft in eigen hand nemen, en de vraag moet daarom het uitgangspunt zijn van deze omvangrijke maatschappelijke transformatie, die vijf procent van de bevolking direct aangaat.

“Mensen nemen eigen regie over hun leven en de overheid faciliteert. Je kunt vervolgens in uitvoerende zin een onderscheid maken tussen rijks- en lokale overheden. De Rijksoverheid bepaalt de zzp-afspraken en de huurwetgeving, maar het is aan gemeenten om voldoende geschikt woonaanbod te faciliteren. Met betrekking tot langer thuiswonen is het van essentieel belang dat goede gemeentelijke visies worden ontwikkeld op het gebied van zorghuisvesting, in samenspraak met onze leden, woningcorporaties en bewoners. Het nieuwe is: daar zijn geen blauwdrukken meer voor. Altijd is het maatwerk op lokaal niveau, daar waar de relaties tussen de stakeholders sterk zijn.”

‘Goede lokale woningmix’
Van Montfort zou willen dat de investeringsruimte voor woningcorporaties weer wat groter wordt. De huidige huurwetgeving, met de investeringsremmende verhuurdersheffing als kern, vormt een knelpunt. “De woningcorporaties waren in het verleden een drijvende kracht achter vernieuwingsprojecten en hebben een belangrijke rol in de exploitatie van zorgvastgoed; sterke corporaties zijn onontbeerlijk voor een goed woon-zorgaanbod. Wij zien als branchevereniging echter ook dat beleggers zich steeds vaker richten op betaalbare zorgwoningen.”

Van Montfort wijst het bijbouwen van woningen in hogere prijscategorieën zeker niet af. “Duurdere woningen moeten er ook zijn. Je ziet nu in Rotterdam dat er veel discussie is over het slopen van corporatiebezit. Maar het gaat er niet alleen om dat er voldoende sociale woningen zijn in een wijk, maar juist om het creëren van een goede mix tussen duurder en sociaal. Dan krijg je vitale, bloeiende wijken. Met voldoende zorgwoningen voor alle inkomensgroepen, die zorg krijgen op basis van eigen regie, ondersteund door e-health – misschien iets kleinschaliger dan voorheen.” Diversiteit op maat is het sleutelbegrip in de woningmix die het langer thuiswonen tot een succes moet maken, zegt Van Montfort. “Het is aan gemeenten, woningcorporaties, zorgorganisaties én burgers om samen die mix tot stand te brengen.” Zwaardere zorg is daarin een belangrijk thema. “De doelgroep is ongelofelijk kwetsbaar. Iedereen moet de zorg kunnen krijgen waarop hij of zij recht heeft.”

Tekst: Jan-Kees Verschuure Beeld: Christiaan Krouwels

Bouwen aan de Zorg partners

SpelendergrijsHof van Gan, Genk