Kobalt, Tilburg
03:15
23-07-2016

Kinder Diensten Centrum Kobalt: ‘Geluk van het kind staat centraal’

Kinder Diensten Centrum Kobalt in Tilburg maakt als gebouw maar ook qua techniek en sfeer indruk. De herinneringen aan ’t Zonnelicht, dat veertig jaar dienst deed en ’t Dijkje smelten bij het zien van strakke ruimten, aansprekende kleuren en vooral slimme technische toepassingen. Een rondgang door het gloednieuwe Orthopedagogisch DagCentrum (ODC) met Amarant-medewerkers en de architect wijst op een doordacht concept, dat uitmondt in enthousiasme bij alle gebruikers.

Amarant ontwikkelt samen met partners zoals architecten projecten die borg staan voor maatwerk voor uiteenlopende doelgroepen. Kobalt is daarvan een goed voorbeeld. Tijdens het gesprek met Sandra Elings, Koen Hermens en architect van den Brand (Kobalt-projectgroep) en Kobalt-manager Marjolein van Summeren wordt al snel duidelijk dat nieuwbouw in Tilburg harde noodzaak was. Projectmanager Hermens: “’t Zonnelicht was op. Het voldeed zowel technisch als qua beleving niet meer aan de eisen, die deze vorm van dienstverlening vragen.” ’t Zonnelicht ging dan ook plat en nieuwbouw verrees. ’t Dijkje in de Reeshof in Tilburg wordt verbouwd tot kinderwoning. De dagopvang in Kobalt beantwoordt tevens aan de vraag naar meer capaciteit. Die gaat van 62 naar tachtig kinderen met een lichamelijke of geestelijke beperking in de leeftijd van nul tot achttien jaar. Vanuit Kobalt wordt ook de ambulante begeleiding van zo’n 350 kinderen gecoördineerd en aangestuurd.

Kobalt

Pitch
Een weloverwogen keuze uit drie ontwerpstudies bracht de opdracht bij Van den Pauwert Architecten BNA in Eindhoven. “Het beeld wat we tijdens de pitch hebben gegeven, is één-op-één gerealiseerd”, zegt Van den Brand. Voorwerk loont. “Het was voor ons een nieuwe doelgroep. We zijn op verschillende Amarant-locaties gaan kijken en hebben daardoor goed inzicht gekregen waaraan een gebouw van Kobalt moet voldoen. Een warme plek van en voor kinderen.” Confronterend maar uitdagend, schetst Van den Brand zijn ervaringen. Als voorbeeld noemt hij bedlegerige kinderen, die verticaal in plaats van horizontaal georiënteerd zijn. Ook die moet je een leuke omgeving bieden. “Een uitdaging maar ook een grote verantwoordelijkheid met onder meer als resultaat de veelzijdig instelbare lichtornamenten in de vorm van wolken.”

Kindveilig
Elings beaamt dat er in het voortraject niet alleen goed is georiënteerd maar ook goed is geanticipeerd op wat ‘onze kinderen’ nodig hebben. “Het is een kindvriendelijk en kindveilig gebouw geworden. We kunnen hen de vrijheid bieden die ze aankunnen. Daarbij staat alles in het teken van beleving.” Zij wijst op de manier waarop de gangen worden betrokken bij de lokalen. “Het verrijkt de dynamiek.” Hermens wijst op de opvallende groene balkons en hellingbanen. “We moesten met het gebouw de lucht in. › Door het ontwerp voelen de balkons als een tuin waarin het lekker buitenspelen is. De kunstgras hellingbanen riepen aanvankelijk vragen op. ‘Ze zijn heel steil?’, was een veelgehoorde opmerking. Eenmaal geïntegreerd in het ontwerp blijken ze echter een meer dan toegevoegde waarde. Heerlijk er vanaf rollen. Ankerpunten maken het mogelijk om er speelobjecten op te klikken.” Zowel de kinderen als de tachtig Amarant-medewerkers zullen zich snel thuisvoelen in Kobalt. Van Summeren geeft aan dat het gehele gezin plezier aan de nieuwbouw kan beleven. “Vanuit de methodiek familiezorg zijn ook broertjes en zusjes meer dan welkom.”

van-den-Pauwert--8874

Transparant
Transparantie is eveneens een kenmerk waarop het doordachte plan van Kobalt is gestoeld. Het ‘vier-ogen-beleid’ komt tijdens het gesprek en de rondgang door het gebouw veelvuldig aan de orde. “Zonder dat het benauwend is, kijken altijd één of meer collega’s mee tijdens het werken met individu of groep”, prijst Van Summeren de architect. Voorbeelden zijn er te over maar dat het een leek opvalt: nee! De architect heeft met veel ‘onopvallend’ glas gezorgd dat er vanuit elke ruimte zicht is op de kinderen/groepen. Ook vanuit de brede gangen, de keukenruimtes en het zwembad wordt die aanpak geëffectueerd. Bovendien is elke ruimte voorzien van cameratechniek zodat er altijd kan worden teruggekeken en geanalyseerd, mocht er zich onverhoopt iets voordoen. Ook logistiek steekt het gebouw ingenieus in elkaar. Korte looplijnen dragen bij aan een permanent oog op de kinderen. De chauffeurs die de kinderen ’s ochtend brengen en ’s avonds halen, kunnen hun passagiers met enkele stappen tot bij één van de twee liften brengen. Korte afstanden zijn een vereiste om de kinderen snel en veilig op hun plek in het gebouw te krijgen. Veiligheid reikt overigens ver. Een rotonde zorgt voor een geolied verloop van de taxibusjes tijdens de drukke ochtend- en avondspits van brengen en halen van kinderen. Hermens: “We verkleinen daarmee de kans op ongelukken.” Eenmaal iedereen binnen, gaan de hekken dicht en dient het verkeersplein, inclusief zebrapad en verkeerslicht, als speelplek en als educatieve ondersteuning tijdens ‘verkeerslessen’.

van-den-Pauwert--9079

Techniek
De aansprekende architectuur van Kobalt omvat ook een enorme hoeveelheid techniek. Energiezuinigheid (154 zonnepanelen op het dak) en overal tilliften zijn daarvan voorbeelden, maar ook de gezondheid van de gebruikers van het gebouw speelt een rol. Van den Brand wijst op de bijzondere klimaatbeheersing (‘minder kans op hoofdpijn en bloedneuzen’), bewegingsmelders, het lichtplan (‘gedragsbeïnvloeding’), de snoezelruimte en de zintuigkasten. “Met kleuren hebben we ruimten aan elkaar gelinkt. Beeldmerken en geluiden zorgen eveneens op een uitgebalanceerde manier voor rust. In geval van calamiteiten loeien hier geen sirenes maar wijzen flitslichten op eventueel gevaar. Ook het telefoonnetwerk duidt daarop met signalen. Op alle momenten staat rust en het geluk van het kind centraal.” Volgens een vooruitziende blik van het projectteam en de manager zal het aan ‘dat geluk’ niet ontbreken in Kobalt. Het geslaagde nieuwe onderkomen is volgens hen mede de verdienste van de architect. “Hij heeft in de praktijk meegedraaid maar durfde zich ook kwetsbaar op te stellen met als resultaat een gebouw dat beantwoordt aan de wensen van de gebruikers en in het bijzonder aan de wensen van de kinderen.”

van-den-Pauwert--9177

Opening
Met de realisatie van KDC Kobalt is inclusief inventaris 6, 3 miljoen euro gemoeid. De officiële opening vindt plaats op 14 juli. Op 16 juli is de open dag.

 

Tekst: Willem de Volder Beeld: Arthur Bagen

Bouwen aan de Zorg partners

Klaverweide, Barneveld