De Klinkenberg
03:17
03-09-2018

Nieuw onderkomen voor kleinschalige zorg in Ede ademt rust en ruimte

Aangekomen voor een interview bij het nieuwe woonzorgcentrum De Klinkenberg in Ede, besloot ik de auto niet op het terrein zelf te parkeren, maar net naast de ingang. Het weer speelde mee en ik wandelde door een laantje, omgeven door groen. Er overviel me een weldadig gevoel van rust, nog eens versterkt door de aanblik van de nieuwe gebouwen. Het voelde alsof ze er al heel lang staan, in volledige harmonie met de omgeving. Ook het binnenhofje, omgeven door de vier vriendelijke wooncomplexen, nodigde uit.

Binnen wachtten locatiemanager Patricia Vermeulen en architecten Bert Muijres en Jarno Nillesen van Wiegerinck Architecten, te vertellen over dit unieke project.

Geen glamourarchitectuur maar een project voor en door mensen
“Het gevoel dat je bij binnenkomst had, is exact wat wij als architectenbureau voor ogen hadden”, zeggen de architecten. “Het was onze opgave een thuis te ontwerpen voor zeer kwetsbare oudere mensen. Het ontwerp voor dit woonzorggebouw gaat daarom niet in de eerste plaats over het realiseren van eigentijdse, laat staan vernieuwende architectuur. Hier was het primair ons doel een om woonomgeving te realiseren die vertrouwd aanvoelt en op een zeer natuurlijke manier opgaat in de buurt.”

Vermeulen legt uit wat het doel is van De Klinkenberg: “Dit nieuwe complex biedt woonruimte aan kwetsbare ouderen, in totaal is er plaats voor 133 bewoners. De appartementen zijn ruim van opzet en hebben eigen voorzieningen, we spreken dan over 50 appartementen voor somatische bewoners en 70 appartementen voor psychogeriatrische bewoners. Daarnaast is er een aparte afdeling voor 13 cliënten die tijdelijk in het woonzorgcentrum verblijven. Men voelt zich hier thuis, er zijn zelfs bewoners die aangeven hier een soort vakantiegevoel te hebben.” Nillesen vult aan: “Vilente, eigenaar van De Klinkenberg, heeft elke vierkante meter aan de bewoners gegeven. Om dat mogelijk te maken, zijn traditionele verpleeghuisfuncties weggelaten. Iedere bewoner beschikt over een riant tweekamerappartement met eigen sanitair en er is een buurtkamer per 10 bewoners. Als de oudenzorg in de toekomst verandert, zijn de appartementen ook zelfstandig te verhuren.”

De Klinkenberg
‘Men voelt zich hier thuis, er zijn zelfs bewoners die aangeven hier een soort vakantiegevoel te hebben’.

Buurtparticipatie is tweerichtingsverkeer
“Alles gaat hier in samenspraak met de cliënten, men vormt samen een leefgroep. De sfeer is net als thuis. Geen zin om te koken? Dan halen we af en toe een zak patat”, schetst Vermeulen. Bewoners kunnen participeren in buitenactiviteiten, de omgeving nodigt uit tot het maken van wandelingen. Er zijn goede voorzieningen in de nabije omgeving, zoals goed bereikbare horeca. Vermeulen: “Op ons terrein zijn beweegtoestellen geïnstalleerd, die regelmatig door spelende buurtkinderen worden gebruikt. Je ziet dat onze bewoners daarvan genieten. De buurt heeft vanaf het begin dit project op handen gedragen en participeert op haar beurt, waar mogelijk. We voelen ons welkom hier. Als ik onze mensen erop uit zie trekken, de buurt in, dan voel ik me trots. Die mensen horen bij ons, denk ik dan.”

‘Haal de schutting maar weg’
Vermeulen kan niet anders dan het hele bouwtraject een feest noemen. “Dat ligt vooral aan de samenwerking tussen alle betrokken partijen, die natuurlijk begon met de inzet van Wiegerinck Architecten. Zij wisten de visie van Vilente te vertalen naar datgene waarvan we hier nu getuige zijn. Een gesloten woonvorm die toch open is.” Het feit dat Wiegerinck Architecten de vertaalslag zo goed wist te maken, is mede te danken aan hun expertise in het creëren van veilige omgevingen. Nillesen legt uit: “We hebben in 2013 een boekje gepubliceerd met de naam ‘Dimensie voor dementie’, waarin we uitwijden over intuïtief wonen. In onze ontwerpen voor woonzorgcomplexen stellen we de zorgvragende bewoner centraal, we zorgen voor goede contrasten en snappen de psychologie die achter het proces zit.” Muijres voegt toe: “Ook het interieur is vriendelijk, met gebruikmaking van gezonde verf en niet-institutionele materialen. Qua ligging van de gebouwen zijn we efficiënt te werk gegaan, rekening houdend met de positie van de gebouwen ten opzichte van de zon. Het uiterlijk van de panden moest aansluiten bij het karakter van de buurt. Elke woonkamer heeft aan de buitenzijde een eigen betonnen kader, goed voor een visueel ritme, net als in pittoreske dorpjes. Mooie, gedetailleerde balkonhekjes maken het beeld af. Glas en deuren lopen tot op de grond, zodat het uitzicht naar buiten optimaal is, ook wanneer men zit.”

Nillesen prijst de hartelijkheid van de buurt: “We hebben met Vilente veel informatieavonden georganiseerd voor de buurt. Een uitspraak van een buurtbewoonster zal me altijd bijblijven. Ze opperde om haar schutting maar meteen weg te halen, dan kon ze met haar grasmaaier gewoon even oversteken en hier ook komen maaien.”

De Klinkenberg

Het totaalplaatje zorgt voor succes
Voor Hilde Kruitbos, projectleider bij aannemer Aan de Stegge, was het gezamenlijke doel het ontzorgen van de opdrachtgever. “Alle partijen hebben op proactieve wijze naar elkaar toegewerkt, waarbij we delen van het werk naar ons toe hebben getrokken. Bij een aanbesteding gaat het om wat er onderaan de streep staat. Budgetten staan soms onder druk, maar ondanks dat staat kwaliteit leveren op de eerste plaats voor ons.    

Soms houdt dat in dat je een stap extra zet, in ons geval bijvoorbeeld door extra inzet in het tekenwerk van de dakkapellen, dakconstructie en kozijnen op ons te nemen. We wilden zoveel mogelijk partijen ontlasten in het traject. Dat we met zijn allen de meeste regen in de historie van de bouw op onze hoofden hebben gehad, mocht gelukkig niet deren”, zegt hij lachend.

Deze samenwerking heeft gezorgd voor succes, is de mening van Vermeulen, die zichzelf als zeer kritisch bestempelt. “Wiegerinck Architecten, aannemer Aan de Stegge, Bartels Ingenieursbureau (de constructeur), Ingenieursburo Linssen en Lensen Projectinrichters verdienen allemaal een pluim.”   


Feiten en cijfers
Aannemer Aan de Stegge
Constructeur Bartels
W- en E-techniek Linsen
Architect Wiegerinck
Installatietechniek ITN
Inrichting Lensen
Landschapsarchitectuur Poelmans Reesink

Tekst: Jan Mol    Beeld: William Moore Fotografie
Uitgelichte afbeelding: 
‘Ons primaire doel was om een woonomgeving te realiseren die vertrouwd aanvoelt en op een zeer natuurlijke manier opgaat in de buurt’.

Bouwen aan de Zorg partners

Erasmus Medisch CentrumLensen Projectinrichting B.V.