luchtbehandeling
02:12
13-04-2017

‘Nieuwe ontwikkelingen in koudetechniek en luchtbehandeling maken scholing noodzakelijk’

Luchtbehandeling, klimaattechnologie en koudetechniek zijn onontbeerlijk in ziekenhuizen. Met Mart Peeman, voorzitter van branche- en werkgeversorganisatie NVKL, praten we over nieuwe ontwikkelingen in de installatietechniek waarmee ziekenhuizen te maken hebben, of krijgen. Onderwijs speelt daarin een belangrijke rol.

Bij de Nederlandse Vereniging van ondernemingen in de Koudetechniek en Luchtbehandeling (NVKL), zijn zo’n 360 bedrijven in de professionele koudetechniek en klimaatbeheersing aangesloten. Dit zijn ondernemingen uit de hele keten, dus installatiebedrijven, leveranciers, adviesbureaus en onderwijsinstellingen.

De NVKL streeft naar het bieden van kwaliteit in de meest brede betekenis. Die kwaliteit wordt geborgd door installateurs en leveranciers te toetsen op hun kennis en kundigheid, zodat zij door de NVKL erkend kunnen worden. Peeman: “Omdat onderwijs en het verkrijgen van competenties tot onze doelstellingen behoren, ondersteunen wij onze leden om aan de eisen te kunnen voldoen. Daarvoor hebben we centraal in het land eigen opleidingsfaciliteiten voor theorie en praktijk. Overigens kunnen onze leden eveneens terecht bij enkele ROC’s, die tevens gebruikmaken van opleidingsmateriaal van de NVKL. Wij vinden het nodig gekwalificeerd personeel op te leiden, omdat met de afschaffing van de Vestigingswet in 1992 de minimumeisen aan bedrijven verdwenen en  praktisch iedereen zich installateur kan noemen. Erkenning geeft de eindgebruiker de zekerheid dat de NVKL-installateur aan de vereiste kwaliteit voldoet.”

Energiezuinigheid en duurzaamheid
Ziekenhuizen hebben te maken met zeer complexe koudetechniek- en luchtbehandelingssystemen. Voor het klimatiseren of conditioneren van de omgeving, dus het realiseren van de juiste temperatuur en luchtvochtigheid, bijvoorbeeld in OK’s of kamers waar de lucht (hygiënisch) geconditioneerd moet worden. Maar ook om te zorgen voor koude lucht, bijvoorbeeld in ruimtes die diepgekoeld moeten worden omdat daar bloed wordt bewaard. Eveneens zijn er apparaten waarbij koeling noodzakelijk is omdat er veel warmte vrijkomt, zoals een elektronenmicroscoop. Al die installaties moeten goed worden onderhouden. Daarnaast zijn ook duurzaamheid en energiezuinigheid belangrijk. Hiervoor heeft de EU richtlijnen opgesteld, de Energy Performance of Buildings Directive (EPBD). Peeman: “Daarin staat dat installaties in alle gebouwen, dus ook zorggebouwen, moeten worden gecontroleerd op energie-efficiency. Onze NVKL-installateurs zijn daartoe bevoegd, omdat zij personeel hebben dat het daarvoor verplichte EPBD-diploma bezit.” Daarbij komt dat in koudetechniek- en luchtbehandelingsinstallaties vaak milieuschadelijke F-gassen (de vroegere [H]CFK’s) worden gebruikt. Het Europese F-gassenbesluit wil het milieu beschermen door de uitstoot van gefluoreerde broeikasgassen te verminderen. Volgens deze verordening moeten de installaties eveneens gecontroleerd worden, om emissie van deze gassen te voorkomen. In 2030 moet tachtig procent van de huidige F-gassen vervangen zijn door natuurlijke koudemiddelen als ammoniak en koolwaterstoffen. Deze transitie naar andere ‘voor mensen wat gevaarlijker’ natuurlijke koudemiddelen, vraagt om een andere beheersing van de techniek en een andere attitude van gebruikers en installateurs. Opleiding en nieuwe competenties moeten hieraan een bijdrage leveren.

Database
Hoe weet je nu of de miljoenen installaties in zorggebouwen daadwerkelijk zijn gecontroleerd? Volgens Peeman zit het pijnpunt in de handhaving. “De NVKL heeft bij de politiek gepleit voor een centrale gebouwendatabase waarin de installaties mét de verplichte inspecties en aanbevelingen, geregistreerd worden, te beginnen met overheidsgebouwen. Wanneer de structuur er eenmaal ligt, kan die vervolgens voor zorggebouwen gebruikt worden. Vanuit de politiek zijn de reacties positief.”

Regisseur
Tot slot vindt de NVKL dat installateurs een meer regisserende rol in de bouw moeten krijgen, in plaats van de bouwkundig aannemer. Peeman: “Vooral in de zorg is de complexiteit van de installaties zo groot, dat de installateur daar de regie zou moeten hebben. Regelmatig loopt de installatiewereld aan tegen beperkingen van het ziekenhuisgebouw, dat juist ten dienste zou moeten staan van de technische installaties. Om dit te bereiken zoeken wij samenwerkingsverbanden met bijvoorbeeld Bouwend Nederland. Het digitale Bouw Informatie Model (BIM) levert hieraan eveneens een positieve bijdrage. Om van een uitvoerende rol naar die van regisseur te gaan, is een omslag in denken én in kunnen nodig. Daarom gaan we dit jaar met project Koeltechnisch Perspectief aan de slag. Daarin gaan we nadenken over de toekomst van de koeltechnisch installateur, zijn positie en rol in de bouwkolom, én de scholing die daarbij hoort. ”

Tekst: Irene Teunissen   Beeld: NVKL

Bouwen aan de Zorg partners

Financiering vastgoedbinnenklimaat