Psychiatrisch centrum Ariadne bouwen aan de zorg

De architecturale aanpak symboliseert eigenlijk perfect de tijdsgeest, waarbij psyschische problemen meer en meer bespreekbaar zijn.

02:59
14-01-2020

Psychiatrisch centrum Ariadne, Lede | Huiselijke sfeer werkt herstellend bij cliënten

Psychiatrisch centrum Ariadne kiest voor laagbouw en kleinschaligheid

Het psychiatrisch centrum Ariadne in Lede in Oost-Vlaanderen heeft voor zijn nieuwbouw Vicero, waarin de opnameafdeling en de afdeling alcohol- en medicatieafhankelijkheid zijn ondergebracht, geopteerd voor een open en helder gelijkvloersgebouw. “De huiselijke look zowel buiten als binnen werkt herstellend”, vertelt facilitair manager Vincent Van der Biest.

De cliëntvriendelijke nieuwbouw, die plaats biedt aan zestig personen, vormt de vijfde fase van een masterplan dat nog twee fases telt. De naam Vicero verwijst naar het Latijnse ‘ik zal overwonnen hebben’. Het nieuwe ziekenhuisgebouw beschikt over ruimten met veel lichtinval en vertoont een open karakter. Er werd maximaal ingezet op comfort en privacy voor de cliënten. Medewerkers beschikken over alle faciliteiten om kwalitatieve en veilige zorg te kunnen leveren. “Vroeger zat ons centrum bij wijze van spreken verstopt achter muren. Nu is het hele complex opengetrokken. Deze aanpak symboliseert eigenlijk perfect de tijdsgeest, waarbij psychische problemen meer en meer bespreekbaar zijn.”

Psychiatrisch centrum Ariadne bouwen aan de zorg

De nieuwbouw geeft bewoners een gevoel van openheid en helderheid.

 

Openheid versus veiligheid

“In plaats van muren zijn er glazen gangen opgetrokken tussen de verschillende afdelingen. Het was bij het uitwerken van het concept voortdurend zaak om de openheid van het gebouw en de veiligheid van onze cliënten op elkaar af te stemmen. De regelgeving op het vlak van veiligheid blijft trouwens snel evolueren. Preventieve maatregelen staan voorop. Op elke afdeling is een comfortroom voorzien. Dit is een ruimte die gezellig ingericht is en waar weinig prikkels aanwezig zijn. Hier kunnen cliënten die het wat moeilijker hebben tot rust komen.”

Psychiatrisch centrum Ariadne bouwen aan de zorg

Operationeel directeur Koen Defruyt, projectleider Koen Van Impe (beiden Vandenbussche NV) en facilitair manager Vincent Van der Biest (Psychiatrisch Centrum Ariadne).

 

Modulair gebouw

De nieuwbouw telt twee opnameafdelingen. Er zijn vijf leefgroepen. “Vicero 1 is de gesloten afdeling voor cliënten die in crisis zijn. Van daaruit proberen we de cliënten te laten doorstromen naar de semi-open of open afdelingen. Ons gebouw is modulair opgebouwd, met een gesloten, semi-open en open gedeelte. Voor het lastenboek is samen met medewerkers van ons centrum een pakket van eisen opgesteld. Het studiebureau vertaalde dit in plannen waarbij een zo aangenaam mogelijk verblijf voor onze cliënten centraal staat. Er is op architecturaal vlak gekozen voor oplossingen die minder zwaar of steriel zijn.”

Psychiatrisch centrum Ariadne bouwen aan de zorg

In het project moesten de openheid van het gebouw en de veiligheid van de bewoners op elkaar afgestemd worden.

 

Veel lichtinval

“We hebben geopteerd voor een gebouw met twee bouwlagen. Op het gelijkvloers vindt men de verpleegunits. Op eerste verdieping bevinden zich, in vier modules, de technische voorzieningen en de vestiaires voor het personeel”, aldus Van der Biest. “Het voordeel van onze site is dat we op een campus van 11 hectare veel ruimte hebben. We hebben dan ook geprobeerd om het gebouw optimaal te integreren in de groene omgeving. Het gebouw sluit aan bij de tuin. De natuur heeft een positieve invloed op onze cliënten. Op alle vlakken hebben we de gesloten sfeer van het traditionele ziekenhuis/psychiatrisch centrum trachten te doorbreken.      
Niet alleen de ruime leefruimtes, maar ook de keuze voor warme materialen, gordijnen en vrolijke kleuren van het meubilair zorgen ervoor dat ons gebouw geen gesloten ruimte lijkt. De laagbouw met bakstenen benadrukt dat huiselijke gevoel. Het licht speelt door de gangen. Je kunt volledig door het gebouw heen kijken.”

Minder agressie

De reacties van zowel medewerkers als cliënten op het nieuwe gebouw zijn positief. “Onze cliënten zijn rustiger. Er zijn beduidend minder gevallen van agressie.”

Naast de zestig kamers met eigen sanitair zijn er vier livings en een aantal therapiezalen. “Er is niet geopteerd voor één grote refter voor alle cliënten. Die kleinschaligheid met diverse keukens en eetruimtes is goed voor hun gemoedsrust.”

Dringend project

De bouw van het moderne gebouw was een dringende noodzaak, zo blijkt. “We konden niet langer wachten met onze nieuwe afdeling, die gebouwd is conform de huidige kwaliteits- en veiligheidsnormen”, verduidelijkt Van der Biest. “Vandaar dat we twee jaar geleden beslist hebben om het project te realiseren via autofinanciering. Eind 2017 werd het lastenboek uitgeschreven en aan Vandenbussche gegund.”

Psychiatrisch centrum Ariadne bouwen aan de zorg

Vandenbussche stond in voor het totaalplaatje van deze openbare aanbesteding. Zowel de afbraak, nieuwbouw, binnenafwerkingen, technieken, schilderwerken als omgevingswerken waren in de opdracht inbegrepen. De Oost-Vlaamse firma heeft al een pak ervaring met bouwprojecten in de zorgsector. Denk maar aan de bouw van het Psychiatrisch Centrum in Sleidinge-Evergem en de begeleidingstehuizen Blij Leven in Waarschoot.

Complexe opdracht

“In februari 2018 zijn de voorbereidende werken opgestart. Het was een complex project, want er dienden niet alleen drie gebouwen (het klooster, de paviljoenen Dymphna & Theresia en de wasserij) afgebroken te worden, maar ook nutsleidingen omgelegd te worden terwijl de bestaande site in gebruik moest blijven”, vertellen Kristof Defruyt en Koen Van Impe, operationeel directeur en projectleider bij Vandenbussche. “In april begonnen de bouwwerken, die ongeveer een jaar in beslag namen. De verhuis van de bewoners vond plaats op 11 september 2019. De heel strakke planning vereiste dat alle partijen aan hetzelfde zeel trokken. Tijdens de werkzaamheden werd rekening gehouden met de specifieke context van het psychiatrisch ziekenhuis en werd maximaal ingezet op veiligheid. Zo hebben we gewerkt met een automatische poort aan onze werf om te voorkomen dat cliënten of onbevoegden de werfzone zouden kunnen betreden.”   

Tekst | Michel Vanden Heede Beeld | Psychiatrisch centrum Ariadne

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom bouw in de zorg.

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

Bouwen aan de Zorg partners

Bouwinfo

Opdrachtgever: vzw Provincialaat der Broeders van Liefde

Zorgverlener: Psychiatrisch Centrum Ariadne

Architect: VK Architects & Engineers

Aannemer: Vandenbussche

Toegangscontrole: SALTO Systems

Bouwtijd:

• Selectie architecten: 2010

• Start sloop: februari 2018

• Start nieuwbouw: mei 2018

• Oplevering: oktober 2019

Totale oppervlakte gebouw: 3.600 m²

Totale bouwkosten:

• totale investering € 12.000.000,- incl. BTW

Capaciteit:

Aantal bedden: 60

Aantal huiskamers: 4