05:07
08-01-2018

Ziekenhuisspecial | ‘AZ Delta laat arts naar patiënt gaan en niet andersom’

De architectuur van het ziekenhuis AZ Delta Roeselare staat volledig in functie van de patiënt. De diensten zijn rond de patiënt georiënteerd. Dit concept van pathologische clusters zorgt ervoor dat patiënten zich beter herkennen en zich meer thuis voelen op hun verdieping. En de artsen staan op hun beurt dichterbij hun patiënten.

Het ruwbouwgedeelte van AZ Delta is intussen volledig afgewerkt. Momenteel zijn de voltooiingswerken volop aan de gang: de vloeren, de wanden en de installatie van alle technieken. Begin januari starten de werken aan de N36 die een vlotte aansluiting van het ziekenhuis op de Ring van Roeselare mogelijk moeten maken. “De architect heeft ten volle rekening gehouden met de ligging en functies van het ziekenhuis”, vertelt bedrijfskundig directeur Herman Annaert. “Als bouwheer wilden we een functioneel, onderhoudsvriendelijk en zeker ook een mooi gebouw.”

Het project – AZ Delta vormt één van de grootste supra-regionale ziekenhuizen van Vlaanderen – bestaat uit drie gebouwen. Het grootste gebouw is uiteraard het ziekenhuis zelf. Daarnaast bevindt zich het logistieke gebouw, met onder meer het magazijn, de apotheek, de centrale keuken, de centrale sterilisatieruime en het centrale laboratorium, die dienst doen voor alle campussen van AZ Delta. De logistieke diensten zijn ondergronds verbonden met het ziekenhuis. Bovenop dit gebouw, dat met een glazen gang in verbinding staat met het ziekenhuis, komt nog het innovatie- en leercentrum waar het ziekenhuis heel wat opleidingsfaciliteiten zal kunnen aanbieden. Het derde gebouw is de powerplant, die instaat voor de energieaanlevering.

Dokters dichter bij patiënten
Een reeks basisideeën staat garant voor de verblijfskwaliteit in het gebouw. “Het eerste aspect bestaat erin dat de diensten rond de patiënt georganiseerd zijn”, vertelt Steven Wallays, architect van VK Architects & Engineers. “Deze aanpak wijkt af van het vroegere klassieke concept waarbij er meestal een apart beddengedeelte, een polikliniekgedeelte en een medisch-technische dienst waren. Bij AZ Delta daarentegen wordt per pathologie een zorgcluster georganiseerd waar zowel de hospitalisatie als de consultatieruimtes zich bevinden. Wat voor de patiënt het voordeel biedt dat hij in de diverse fases van zijn behandeling altijd op dezelfde plaats terecht kan. Die clusters zorgen niet alleen voor meer herkenbaarheid bij de patiënt maar hebben als extra pluspunt dat de artsen dichtbij hun patiënten staan. Zo kunnen ze snel een bezoek brengen zonder grote afstanden te moeten overbruggen.”

Sabien Cailliau, Herman Annaert en Steven Wallays zijn op zoek naar een goede way-finding voor bezoeker en patiënt.

Efficiënte en onzichtbare logistieke stromen
Het tweede aspect in het uitgekiende bouwconcept is dat alle niet-zorggerelateerde activiteiten zijn weggetrokken uit het ziekenhuis. “Door het concept van een tweede logistiek gebouw, waardoor de logistieke stromen zo weinig mogelijk zichtbaar zijn, kan men zich binnen het ziekenhuisgebouw focussen op de zorg”, vervolgt Steven Wallays. “Een derde pijler bestaat erin om de circulatiestromen zo efficiënt mogelijk te maken. Er is voor de goederen een eigen straat op kelderniveau (verdieping -1). Het linnen bijvoorbeeld wordt eerst horizontaal verspreid tot aan de juiste vleugel, pas daarna is er het verticale transport. Op die manier blijven de logistieke stromen zo goed als onzichtbaar. Idem dito voor het patiëntentransport: vanuit de desbetreffende dienst wordt de patiënt onmiddellijk verticaal naar het gelijkvloers gebracht. Enkel op de zogenaamde ‘hotfloor’ worden patiënten vervolgens horizontaal verplaatst, in hoofdzaak richting het operatiekwartier of de radiologie. Op die manier wordt de privacy van de patiënt gevrijwaard. Het vierde aspect bestaat erin dat er ook een centrale straat is voor de bezoekers, waardoor ze niet geconfronteerd worden met de medische en logistieke diensten. Deze publieke centrale straten komen trouwens op elk niveau terug zodat de verpleegeenheden en poliklinieken niet verstoord worden door ‘doorgaand verkeer’.”

Twee sferen
“We trachten twee sferen te creëren, zowel met onze externe architectuur als interieurarchitectuur. Alle bezoekfuncties liggen aan de voorkant van het gebouw, waar we voor rode baksteenarchitectuur hebben gekozen. Deze manier van  bouwen sluit goed aan bij het randstedelijke karakter van de N36, terwijl alle hospitalisatiefuncties achteraan het gebouw meer gericht zijn op het weidse en groene landschap, die een helende omgeving vormen voor de patiënt. Hier is voor een meer natuurlijke look gekozen met groen als hoofdkleur.”

De twee sferen zijn ook doorgetrokken in de interieurarchitectuur. Het is de centrale straat die de grens vormt tussen de twee sectoren. “De achterkant van het gebouw wordt gekenmerkt door rust, landschap, huiselijkheid en harmonie. De poliklinische voorkant is dan weer grafisch, dynamisch, prikkelend en efficiënt. Intussen is duidelijk geworden dat ook de dokters met plezier het logische concept van de randstedelijke en landschappelijke sfeer volgen. Overigens zijn studenten van de Arteveldehogeschool momenteel bezig met het uitwerken van de twee sectoren in de afdeling kinderziekten”, vertelt Sabien Cailliau, manager bouw en infrastructuur.

Zoeken naar goede way-finding
“In een volgende stap moeten we nu ook bepalen hoe we de way-finding voor bezoekers en patiënten zullen integreren in ons grote en complexe gebouw”, zeggen Herman Annaert, Sabien Cailliau en Steven Wallays. “Ze komen het ziekenhuis centraal binnen, ze hoeven dus niet het hele gebouw te doorlopen. Er is slechts één stijgpunt (liftenkern) voor patiënten en bezoekers. Pas later moet men de horizontale verplaatsing maken. Het gebouw laat dan ook relatief eenvoudig toe om de weg te vinden. De principes van stijgen liggen vast, maar voor patiënten en bezoekers moet je dat duidelijk maken. Het zoeken naar een goede oplossing is niet eenvoudig. De patiënt zal eens te meer weer centraal staan bij het uitwerken van deze denkoefening. Typisch voor het hele project is dat alle mogelijke werkgroepen van onze zorgdepartementen steeds betrokken geweest zijn bij elk aspect van het ontwerp.”

Tekst: Michel Vanden Heede    Beeld: VK Studio

 

FEITEN EN CIJFERS

PROJECT
Ziekenhuis AZ Delta Roeselare

Bouwheer
AZ Delta vzw

Architect
VK Studio

Aannemer ruwbouw
Van Laere (gesloten ruwbouw powerplant), THV Van Laere – Jan De Nul (gesloten ruwbouw ziekenhuis en logistiek blok)

Infrastructuur en omgevingsaanleg
ASWEBO

Voltooiingswerken
Wycor (chapes-vloeren), THV Wycor-Jansen (voltooiingswerken), Vanheede (afvalbeheer)

Vast meubilair
BBC

Elektronische installaties
EEG

Liftinstallaties
Schindler

HVAC en sanitaire installaties
THV Tribus Delta

Medische gassen, perslucht, vacuüm
Heyer Benelux

Buizenpost
Aerocom

Tilliften
Ergocare Vennik

Ruwbouw I&L
Antwerpse Bouwwerken

Stabiliteit
 VK Studio

Technieken
VK Studio

Selectie architect
2002

Start nieuwbouw
januari 2013

Start oplevering
januari 2019 (percelen voltooiing/technieken)

Totale oppervlakte terrein
ongeveer 25 ha

Totale oppervlakte gebouw
34.000 m² (footprint 120.000 m² nuttige oppervlakte)

Totale bouwkosten
330 miljoen euro (inclusief BTW en algemene kosten)

Totale kost medische en niet-medische uitrusting
ongeveer 100 miljoen euro (inclusief BTW en algemene kosten)


Start onderzoek naar nieuwbouw ziekenhuis 3.0

Het Rode Kruis Ziekenhuis en Siemens Healthineers gaan, in samenwerking met de Gemeente Beverwijk, de bouw van een toekomstgericht ziekenhuis naast het Stationsplein te Beverwijk onderzoeken. Het nieuwe ziekenhuis zal zich naast het vertrouwde aanbod van hoogwaardige specialistische patiëntenzorg onderscheiden door een zeer patiëntvriendelijke logistiek en een hoog serviceniveau.

In het ‘ziekenhuis van de toekomst’ wil het Rode Kruis Ziekenhuis (RKZ) de zorg rond de patiënt optimaal organiseren. Daarmee komt de zorg in gebieden waarin het RKZ van oudsher sterk en excellent is, zoals brandwondenzorg, hand-pols-chirurgie en obesitas beter tot zijn recht. Ook kan de multidisciplinaire zorg praktischer worden ingericht. Het RKZ is onderdeel van het Zorg van de Zaak Netwerk dat innovatieve, betaalbare zorg nastreeft.

“In Siemens Healthineers hebben wij dé partner gevonden die ons kan ondersteunen, om deze grote wens in vervulling te laten gaan: een hypermodern ziekenhuis naar de laatste stand der techniek, korte logistieke lijnen, een flexibele IT-infrastructuur en een klantvriendelijke omgeving”, laat Jaap van den Heuvel, voorzitter Raad van Bestuur RKZ weten. “Wij stonden voor een moeilijke keuze, namelijk een zeer kostbare en complexe renovatie van de oudbouw met niet optimale oplossingen of de stap maken naar nieuwbouw met alle denkbare voordelen.” De stap naar nieuwbouw is voor RKZ als relatief klein maar hoogstaand ziekenhuis letterlijk en figuurlijk een grote operatie. “Wij kunnen dit eenvoudigweg niet zonder ervaren partners. Met de specialistische kennis en ervaring van Siemens Healthineers kunnen wij met vertrouwen gaan bouwen aan een ziekenhuis 3.0 voor onze patiënten.”

Slim ziekenhuis
Ook Siemens Healthineers is zeer verheugd met de nieuwe uitdaging. “Het is een fantastische stap om samen een onderzoek te starten naar de bouw van een slim ziekenhuis voor de inwoners van Beverwijk en de regio Kennemerland. Een ziekenhuis waar de beste zorg kan worden verleend op minder vierkante meters en daarmee tegen lagere kosten”, zegt Kees Smaling, algemeen directeur van Siemens Healthineers. “Met nieuwe scan- en laboratoriumtechnieken en het verbeteren van werkprocessen maken we dat acute patiënten nog preciezer en sneller worden gediagnosticeerd. Zo worden patiënten in het RKZ sneller en beter in het juiste behandelpad ingedeeld en zijn sommige diagnostische testen niet meer nodig. Dit kan natuurlijk alleen door nauwe samenwerking met alle medewerkers van het RKZ.”

Ambitieus
Martijn Smit, burgemeester van Beverwijk: “Wij zijn buitengewoon enthousiast over het idee van een nieuw, vooruitstrevend ziekenhuis in Beverwijk. Het RKZ is van grote betekenis voor de IJmond en in het bijzonder Beverwijk. We zijn daarom ambitieus in het onderzoeken van de mogelijkheden op de plek waar voorheen Ankie’s Hoeve stond. Het ziekenhuis en Brandwondencentrum zijn onlosmakelijk met Beverwijk verbonden. Het waarborgen van een optimale gezondheidszorg en een verdere versterking hiervan voor de toekomst is van groot belang.”

Abonneer u op onze nieuwsbrief

Blijf op de hoogte van de laatste ontwikkelingen rondom bouw in de zorg.

Lees ons « Privacy statement » voor nadere informatie.

Bouwen aan de Zorg partners

Zoning- en antibotssysteem