Tagarchief: nijmegen

Healing environment door en door uitgewerkt

Radboudumc_Hoofdgebouw-(c)Scagliola+Brakkee-(8)_0001
Lees het gehele artikel

‘Less bricks, more bytes, different behaviour’

Net voor de zomervakantie is op de Nijmeegse campus het nieuwe hoofdgebouw van het Radboudumc geopend. Het is niet het ziekenhuis van de toekomst waar Chriet Titulaer de modernste snufjes toont, het is het slimste ziekenhuis dat nu al bestaat. Het is ook het duurzaamste ziekenhuisgebouw van West-Europa. Het gebouw heeft elf verdiepingen, waarvan twee ondergronds, en omvat klinieken, poliklinieken, verpleegafdelingen, dagbehandelingen, kantoorruimtes, restaurant- en winkelvoorzieningen. De 150 eenpersoons patiëntenkamers zijn ontworpen en ingericht volgens de principes van ‘healing environment’. 

Het nieuwe Hoofdgebouw (Gebouw A): compacte zorg op 45.000 m2, met de hoofdentree voor de campus.

Het nieuwe hoofdgebouw, tevens entreegebouw van het medische complex, is een concrete uitwerking van het programma ‘Less Bricks, More Bites, Different Behaviour’, waarmee het ziekenhuisbestuur de toekomst tegemoet wil treden. Concreet betekent dat compactere huisvesting die intensiever wordt gebruikt, de inzet van digitale technieken en andere manieren van samenwerken. Dit is samen met het Radboudumc en ptg advies door de architecten van EGM architecten omgezet in een duurzame nieuwbouw (BREEAM ‘Excellent’) waarin patiënt en personeel op een nieuwe manier met elkaar omgaan.

Poliplein/wachtgebied (voorgrond) aan het atrium, met zicht op het restaurant en een van de tuinen.

Slimmer, toekomstbestendiger

Daniël van den Berg, architect-partner bij EGM architecten, vertelt dat de nieuwbouw van 45.000 m2 onderdeel is van een masterplan voor de gehele campus. “Het ziekenhuis wil het vloeroppervlak drastisch inkrimpen van 480.000 naar 380.000 m2 en een compacte, flexibele en overzichtelijke zorgomgeving tot stand brengen. Het is een andere manier van denken over vastgoed, slimmer en ook toekomstbestendiger. Zo betekent deze nieuwbouw een inkrimping van 50.000 m2 voor het academische ziekenhuis, terwijl met minder bedden betere zorg wordt verleend.” 

Hoofdentree

Dat komt het sterkst tot uitdrukking in het verkorten van de Centrale As die alle gebouwen van het medisch centrum verbindt. Door het afstoten van oude gebouwen en de efficiëntere nieuwbouw krimpt deze as van 1.200 naar slechts 200 meter lengte. Met het nieuwe Hoofdgebouw heeft het complex ook een nieuwe hoofdentree, die via het centrale atrium een directe verbinding heeft met de Centrale As. Dat betekent kortere routes en makkelijker oriënteren voor bezoekers. Vanaf de hoofdingang is het nieuwe gedrag merkbaar. Willemineke Hammer, eveneens architect-partner bij EGM: “Patiënten komen hier met een medische reden binnen, maar gastvrijheid is een niet-medisch proces. Dat gaat over hoe je welkom wordt geheten, of de balie op de goede plek staat en of je jezelf kunt aanmelden. Je wilt met een hoofdentree en in feite met het hele gebouw álle mensen aanspreken. Dus de mensen die zelfredzaam zijn bied je de mogelijkheid zichzelf aan te melden, anderen die begeleiding behoeven wil je op een natuurlijke wijze naar een balie toe geleiden. In feite start het oriënteren al  buiten op de campus van het Radboudumc. Vervolgens gaat het vinden van je weg vanaf de parkeergarage of de bushalte via de hoofdentree tot in de ruimte waar je moet zijn. Het is zo eenvoudig mogelijk gemaakt: je kunt telkens links of rechts en het kamernummer brengt je op je bestemming.”

Poliplein/wachtgebied (voorgrond) aan het atrium, met zicht op het restaurant en een van de tuinen.

Gulden Snede

Het Hoofdgebouw, ook wel Gebouw A genoemd, ligt aan de Centrale As tegenover Gebouw B, een gerenoveerd gemeentelijk monument met alle kenmerken van de Bossche School Stijl. Van den Berg: “Vrijwel alles daarin is ontworpen en afgestemd op het plastische getal.” Dat getal zegt iets over de ruimtelijke verhoudingen en is afgeleid van de bekendere Gulden Snede, een verhoudingenleer die is afgestemd op ordenende principes die voortkomen uit de natuur. “Wij hebben hier een vertaling van gemaakt door deze verhouding toe te passen in het nieuwe Hoofdgebouw.” Zo is de nieuwbouw in plattegrond ongeveer drie keer de maat en het volume van Gebouw B, waarbij de volumes rond een atrium of binnentuin zijn georganiseerd. Deze opzet met drie bouwdelen zorgt ervoor dat het omvangrijke gebouw veel kleiner ervaren wordt en dat op alle lagen herkenbare routes en overzichtelijke ruimtes ontstaan. Daaraan dragen ook de vele glazen wanden en gevels bij. “Doordat het gebouw transparant is gehouden, kun je je nog beter oriënteren en is er op zoveel mogelijk plekken uitzicht op de vier daktuinen en de omringende natuur. Zo maak je de buitenruimte onderdeel van de healing environment.” 

Eenpersoonskamers

Op de lagen 3, 4 en 5 liggen de verpleegafdelingen met in totaal 150 eenpersoonskamers. Allemaal met royaal uitzicht op buiten. ­“Samen met patiënten, artsen en verpleegkundigen hebben designmanager Iris Hobo, Projectbureau Bouwzaken, de interieurarchitect en het ontwerpteam van EGM jarenlang gewerkt aan een nieuwe patiëntenkamer die als een healing environment werkt”, vertelt Hammer. “Dat betekent veel praten met veel mensen. We hebben ontwerpweken gehouden waarin we dagen achtereen met artsen, verpleegkundigen, schoonmakers en patiënten hebben afgestemd om dit daarna uit te werken. Dan wil je onder meer ontdekken of dingen passen, wat de beste positie van het bed is, of de verpleging voldoende armslag heeft, en waar een mantelzorger kan slapen. Maar ook hoe iemand een sfeer beleeft. Dat kan deels op tekening en in 3D-simulatie, maar de veelvoorkomende situaties zijn nagebouwd in een mock-up.” Het resultaat is een zeer ruime kamer compleet met alle medische voorzieningen, waar medische professionals hun werk ergonomisch kunnen doen, met een bedbank onder het grote raam en met een aangename look en feel. Geen scherpe randen en hoeken. En geen batterij aan snoeren en apparaten, alles is indien mogelijk efficiënt weggewerkt in kastjes en achter wanden.

Eénpersoons patiëntenkamer met uitzicht op daktuin.

Smart hospital

In de verpleegkamers is ook het programmaonderdeel ‘bytes’ het meest zichtbaar en werkzaam. In het nieuwe Radboudumc lopen verpleegkundigen niet meer rond met een pieper die alle ongedifferentieerde patiëntverzoeken en alarmen als een piep bij te veel collega’s doet belanden. Hier zijn de patiëntknoppen, alle medische apparaten op de kamers en ook de valdetectie aangesloten op een smartphone. 
Patiëntinformatie komt zo alleen bij de juiste medewerker terecht, die kan zien wie wat wil of welk alarm afgaat, en kan beslissen of er actie ondernomen moet worden. Aan de andere kant heeft elke patiënt een tablet, daarmee kunnen ze een consumptie ‘bestellen’, licht, temperatuur, gordijnen en de tv bedienen of assistentie vragen. De informatie-uitwisseling tussen patiënt en verpleging wordt daarmee relevanter en leidt tot minder alarmmoeheid.  

Kantoor- en vergadercentrum met plekken voor ontmoeten, leren en ontspannen.

Hubs en lounges

Meer ‘bytes’ in het ziekenhuis is in eerste aanleg bedoeld om de verpleging te ontlasten en meer controle te geven op het werk. “Patiënten zullen er ook van profiteren, al zullen de oudsten onder hen wat extra begeleiding nodig hebben in deze digitale wereld”, stelt Hammer. “Maar daar heeft het ziekenhuis zich al op ingesteld. Het ziekenhuis biedt ondertussen evengoed een niet-digitale omgeving waar patiënten, bezoekers en medewerkers dagelijks gebruik van kunnen maken. In het hele gebouw zijn plekken voor ontmoeting en bezinning ingericht, in de vorm van huiskamers, hubs en lounges. Je kunt daar afspreken om elkaar te ontmoeten of om zelf even te ontspannen en voor professionals van het ziekenhuis zijn het plekken om kennis uit te wisselen – het is immers een academisch ziekenhuis.”

Balie bij de bloedafname.

Metaforen

Niet alleen de verpleegkamers en de plekken voor ontspanning zijn onderdeel van de healing environment, het hele ziekenhuis is daarop ontworpen en ingericht. De natuurlijke oriëntatie, de transparantie van het gebouw, het zicht dat je bijna overal hebt op de daktuinen of het omliggende groen, het draagt allemaal bij aan het welbevinden van patiënten. “Dat begint al bij de hoofdentree die rust en helderheid uitstraalt”, zegt Van den Berg.
“We hebben samen met Iris Hobo en ­Projectbureau Bouwzaken voor het hele gebouw ontwerprichtlijnen opgesteld. Eén daarvan is bijvoorbeeld ‘eigen natuur’. In het interieur is die verbondenheid met de natuur doorgezet, met als metaforen het bos en de seizoenen. De eerste is verticaal uitgewerkt: van de onderste lagen die de onderwaterwereld als referentie hebben, via onder meer riet, gras, struiken, boomstam tot in het bladerdak voor de bovenste verdiepingen. Horizontaal is per verdieping met kleur en materiaalgebruik een sfeerverdeling gemaakt aan de hand van de vier seizoenen. Vogels leggen de verbinding tussen de sferen. Die zie je terug in de armaturen, zoals de prachtige verlichting van Studio Drift in het atrium.” 

(*) De foto’s bij dit artikel zijn op verschillende momenten gemaakt en waren ten tijde van productie altijd in lijn met de geldende coronamaatregelen.

Feiten en cijfers
  • Opdrachtgever en bouwmanagement Projectbureau Bouwzaken Radboudumc
  • Architect EGM architecten
  • Interieurontwerp Suzanne Holtz Studio
  • Tuin- en landschapsarchitect Copijn Landschapsarchitecten
  • Uitvoering FourCare (Trebbe, Van Wijnen, EQUANS en Unica)
  • Adviseur Installaties Deerns
  • Adviseur ptg advies
  • Inrichting Gispen
  • Smartsign Innivo
  • Gordijnen Artimo Textiles
  • Verlichting ETAP
  • Tilliftvoorzieningen Lopital
  • Ontwerpperiode 2015 – 2018
  • Bouwperiode 2019 – 2022

Verpleegafdeling B20 is toekomstbestendig gebouwd

Speez_CWZ-verpleegafdeling_juni2021-3
Lees het gehele artikel

CWZ in Nijmegen kan trots zijn op het unieke resultaat

Regelmatig – en steeds vaker – leest u in dit magazine over ‘healing environment’. In artikelen die daarover gaan, wordt de transformatie of bouw beschreven van locaties met een klinische functionaliteit, die in hun nieuwe gedaante bijdragen aan een sneller herstel en een prettiger verblijf van de cliënt of patiënt. De nieuwbouw van verpleegafdeling B20 in het Canisius Wilhelmina Ziekenhuis in Nijmegen is een toonbeeld van zo’n geslaagde transformatie. Dat een dergelijk project niet over één nacht ijs gaat, vernemen we in een gesprek dat Bouwen aan de Zorg mocht hebben met Jurgen Maatkamp, Hoofd Projectenbureau, Erwin Hanskamp, Projectleider Elektrotechniek/Werktuigbouwkunde, Hendrik van de Mortel, Projectleider Bouw, Romy Scholten, Projectleider Meubilair en Inrichting en Winold Wijnholds, Huisvestingsadviseur bij 2doubleyou.

Brede overlegstructuur

“Afdeling B20 is de eerste verpleegafdeling die verbouwd is binnen het Lange Termijn Huisvestings Plan (LTHP)”, vertelt Maatkamp. “Er zullen er meer volgen. Tijdens verschillende inspiratie- en ontwerpsessies hebben wij met collega’s van verpleegafdelingen, ondersteunende diensten (zoals medische techniek, klinische farmacie, logistiek, ziekenhuishygiëne en ook fysiotherapie), de verpleegkundige staf, de cliëntenraad, de OR en het management aan tafel gezeten om te brainstormen en de plannen vorm te geven. Door al deze disciplines vroegtijdig te betrekken, is een verbouwingsplan ontstaan waarin voor alle partijen verbeteringen zijn opgenomen ten opzichte van de huidige situatie. Bedenk daarbij dat verpleegafdelingen sinds de bouw van het ziekenhuis in 1992 nooit grootschalig zijn verbouwd, altijd in bedrijf zijn geweest en slechts enkele kleinschalige verbouwingen op kamerniveau hebben ondergaan. In 2018 kwam een verpleegafdeling beschikbaar door het samenvoegen van twee afdelingen en kon er een schuifplan in werking treden.”

De gezellige zitjes zijn echte ‘stopping stones’.

Ontwikkelingstraject

Wijnholds werd door CWZ in de arm genomen om met 2doubleyou bij te dragen aan het ontwikkelingstraject en het ontwerp. “Wat we zien, is dat ziekenhuizen steeds meer gericht zijn op complexe zorg. De verpleegduur wordt korter en de hectische dynamiek vraagt om een omgeving die rust geeft. Bij de nieuw te ontwikkelen verpleegafdelingen werken we om die reden met open zichtlijnen, met een blik op het mooie Jonkerbos buiten. Er zijn meer eenpersoonskamers beschikbaar, wat leidt tot meer privacy. Vitaal en bewegen zijn speerpunten binnen CWZ, we wilden dat de omgeving uitnodigt om in beweging te komen. Daarom tref je op de verpleegafdeling B20 gezellige zitjes aan. Het zijn ‘stepping stones’ die je uitnodigen om langzaam je wereld groter te maken. De route leidt naar de lounge, een ontmoetingsplek wederom met zicht op een groene omgeving. De patiëntenkamer zelf is zo vormgegeven dat zij uitnodigt om uit bed te komen. Een fijne stoel, zicht op groen buiten. En eenmaal buiten de kamer zijn er de zichtlijnen in de centrale gangen.”

Maatkamp vult aan: “Beide gangen van de afdeling zijn hetzelfde van opzet. Verschillende ondersteunende disciplines zoals roomservice hebben er passende faciliteiten. Aan het eind van de gang bevindt zich de lounge met een ‘bright side’, een mooie ontmoetingsruimte met zicht op het Jonkerbos.” Wijnholds: “De patiënt kan naar keuze de maaltijd op de kamer nuttigen of in een huiskamersetting.”

Er is gewerkt met open zichtlijnen.

Licht, behaaglijk en bijdragend aan herstel

In de ontwerpfase is werkelijk overal aan gedacht. Maatkamp schetst dat er niet alleen vanuit de patiënt geredeneerd is, maar zeker ook vanuit de professional. “Het moest licht zijn, behaaglijk en een prettige werkomgeving in combinatie met een healing environment. Daar zijn we in geslaagd”, aldus Maatkamp. “Er is op de wanden van de gangen beeldmateriaal toegepast dat herkenbaar is, vanwege het lokale karakter. We hebben voor deze afdeling gekozen voor prachtige beelden van de Hatertse Vennen en details daarvan komen terug op de patiëntenkamers, in de vorm van bijvoorbeeld bloemen. Dat bevalt zo goed, dat de volgende afdelingen die verbouwd worden naar hetzelfde concept worden aangepakt.”

Binnen de healing environment gedachte hoort ook dat de patiënt zelf de regie heeft over elementaire zaken als zonwering, verlichting en smart televisie. Een innovatief idee is de toepassing van ‘rooming in’ faciliteiten, in de vorm van een multifunctioneel zit-, eet- en slaapmeubel. “Een familielid of vriend kan daardoor zonder veel omhaal comfortabel bij de patiënt verblijven, mee-eten of zelfs blijven slapen”, legt Scholten uit.     ❯

Verbouwen ‘met de winkel open’

Om zo min mogelijk overlast te veroorzaken voor de boven- en ondergelegen afdelingen én om het patiëntenproces veilig en ongestoord te laten doorgaan, is er uitermate precies met de planning omgegaan. “Je hebt te maken met een volledig bedrijf boven en onder je”, licht Hanskamp toe. “Dat vraagt om precieze afstemming met de omgeving en aannemers. Soms hebben we bij intensieve werkzaamheden de aangrenzende afdelingen zelfs tijdelijk moeten verhuizen. Het is letterlijk ‘verbouwen met de winkel open’. Dat vraagt – mede gezien de COVID-19-periode – veel van de organisatie.” Van de Mortel voegt toe: “Iedereen moet weten wie er werkt en wanneer er gewerkt wordt, wat geldt voor alle lagen binnen de organisatie, tot en met de schoonmaakdienst.”

Nieuwe werkplekindeling

Ook is gelet op het creëren van een ideale werkomgeving voor het personeel. Hanskamp: “Werkplekken zijn ingericht op de activiteit die er dient plaats te vinden en niet meer op de aanwezigheid van één persoon.” Scholten geeft als voorbeeld dat er standaard gekozen is voor de inzet van verstelbare werkplekken: “Naar keuze kan degene die er werkt zitten of staan tijdens het werk.”

De gehele transformatie geniet grote belangstelling van andere ziekenhuizen. “We kunnen spreken van een ideale maatvoering en uitvoering, zowel voor de patiënt als voor het personeel. Ook het activiteit gerelateerd werken wordt met enthousiasme ontvangen, waarbij de multifunctionele ruimte voor de professional ingericht is met de individuele werkplekken, de vergadertafel en een zitmeubel voor supervisie. Het is een echte ontmoetingsplek voor verpleegkundigen en zelfs het aantal stoelen is zorgvuldig bepaald op basis van de huidige COVID-19-maatregelen. Ik ben ongelooflijk trots op iedereen die op welke manier dan ook heeft bijgedragen aan het succes en dankbaar voor het geduld en de flexibiliteit die omliggende afdelingen hadden tijdens het verbouwingsproces. Het resultaat mag zeker toekomstbestendig genoemd worden en zal navolging verkrijgen”, zegt Maatkamp tot besluit. “Met vertrouwen gaan we aan de slag met de renovatie van andere verpleegafdelingen, om verder te bouwen aan het ziekenhuis van de toekomst.”

Zwevende kiezelstenen bieden een wonderlijke plek voor zieke kinderen en hun ouders; de nieuwe Ronald McDonald Huiskamer Nijmegen verwelkomt de eerste gasten.

Unknown-1
Lees het gehele artikel

Warmte en geborgenheid in zwevende kiezelstenen

Een warme, huiselijke plek midden in het Radboudumc Amalia kinderziekenhuis. Dat is ‘de Kiezel’, de nieuwe Ronald McDonald Huiskamer. De Huiskamer is een futuristisch ogend ontwerp van zwevende kiezelstenen. De ronde, zachte vormen met olijke ogen en vrolijk interieur prikkelen alle zintuigen. Van jong en oud.In de Ronald McDonald Huiskamer in het Amalia kinderziekenhuis kunnen zieke kinderen en hun ouders zich terugtrekken voor rust en privacy. Even weg uit de ziekenhuissfeer, tussen alle behandelingen en onderzoeken door. Dit alles in een comfortabele omgeving van rust en geborgenheid. De entree ligt op de tweede verdieping, pal naast de verpleegafdelingen.

Dicht bij elkaar zijn helpt

Als ouders, broertjes en zusjes dichtbij zijn, heeft dat een positieve invloed op het welzijn en herstel van kinderen. De nieuwe Huiskamer biedt een warme en bijzondere plek om samen te zijn. Anouar, vader van Yanis, bezoekt de Huiskamer graag. “Onze zoon is opgenomen op de NICU, omdat hij lichttherapie nodig heeft. De Huiskamer doet je even alles vergeten, hoe gek dat ook klinkt. Tegelijkertijd sta ik binnen een paar stappen weer bij Yanis.”

‘Dit is de mooiste Ronald McDonald Huiskamer van Europa’
Erny Boots, manager Ronald McDonald Huis Nijmegen

Drie zwevende verdiepingen

De nieuwe Huiskamer verwonderd, vorm en inrichting zorgen voor een verrassende afleiding. De Kiezel bestaat uit drie lagen, die zijn verbonden met een wenteltrap. Naast de ontvangstruimte en private kolfruimte, zijn er drie gezellige zithoeken, een speelruimte en een keuken. Hiermee biedt de Huiskamer veel verschillende plekken. EGM-architect Daniel van den Berg: “De vorm en uitstraling van dit ontwerp sluiten perfect aan bij het thema ‘Theater der Natuur’ van het Amalia kinderziekenhuis. Het is een combinatie van openheid en privacy. De Huiskamer hangt als zwevende kiezelstenen tussen twee verdiepingen in en valt op door zijn ronde vormen. Binnen zorgen vloeiende overgangen voor geborgen ruimten vol intimiteit en rust.” Voor het interieur werkte binnenhuisarchitect Thoben & Minten het concept van EGM verder uit. 

Langgekoesterde wens

De Huiskamer is een onderdeel van Ronald McDonald Huis Nijmegen. Daar logeren ouders, broertjes en zusjes van kinderen die zijn opgenomen in het Radboudumc. Erny Boots, manager van het Nijmeegse Huis: “De nieuwe Huiskamer is een langgekoesterde wens en vervangt de drie verschillende en te kleine verblijfsruimten in het ziekenhuis. Het ontwerp springt al van ver in het oog, want bezoekers die vanaf de hoofdingang komen aanlopen, zien de kiezels van buitenaf al hangen. Dit is de mooiste Ronald McDonald Huiskamer van Europa.”

Nieuwe Sint Maartenskliniek: minder ruimte, meer efficiency

egm-maartenskliniek-cam2
Lees het gehele artikel

De uitstraling van een hotel waarbij patiënten meer comfort, rust en een positief thuisgevoel moeten ervaren. Dat is het doel van de nieuwe revalidatieafdeling van de Nijmeegse Sint Maartenskliniek die eind juni de deuren opende.

“Onze huidige revalidatieafdeling sloot niet meer aan bij de ontwikkelingen die de zorg in de afgelopen jaren heeft doorgemaakt”, zo legt manager bedrijfsvoering Fried Böhmer uit. “Het waren diverse gebouwen, verspreid over de campus, die niet meer toekomstbestendig waren. Het was bovendien allesbehalve praktisch. Ook het huidige OK-complex is toe aan vervanging. Het renoveren van de bestaande gebouwen en zeker het OK-complex is duur. Daarom is in 2016 definitief gekozen voor een gefaseerde sloop van de oude gebouwen en de realisatie van nieuwbouw. Nu is alles gecentraliseerd in één nieuw, functioneel en efficiënt gebouw met als bijkomend voordeel dat de zorg tijdens de bouw gewoon door kon gaan. 

Modern revalidatieproces
vDe nieuwe revalidatievleugel van de Sint Maartenskliniek voldoet aan de hoge eisen die aansluiten bij een modern revalidatieproces. Het gebouw telt vier verdiepingen. Op de eerste drie verdiepingen vindt de dagelijkse praktijk van het revalideren plaats. Op de bovenste etage bevinden zich de OK’s. Volgens Böhmer is het volledige team van het revalidatiecentrum bij de plannen betrokken. “Er zijn stuur- en werkgroepen opgericht zodat er zoveel mogelijk kennis en kunde kon worden ingezet voor het ontwerpproces. Ook ontstaat er zo voldoende steun vanuit de achterban voor de plannen. Tevens is met patiënten gesproken. Wat zijn hun wensen? Wat is hun visie op een optimaal revalidatieproces? De architect van EGM heeft daar goed naar geluisterd. Hij heeft zelfs met artsen en therapeuten meegelopen om te begrijpen wat revalideren betekent. Een keer per twee maanden waren er bijeenkomsten waarbij iedereen welkom was.”

Sint Maartenskliniek

“Een belangrijk aspect van de revalidatie nieuwbouw is dat het hier gaat om revalidanten, zij hebben beperkingen waarvoor ze komen revalideren maar ze zijn niet ziek. De ‘oude’ setting had vooral nog de uitstraling van een ziekenhuis en dat wilden we graag veranderen. Revalidanten verblijven hier vaak een aantal maanden. Vandaar het belang van die hotelachtige setting. Hun familie en vrienden komen hier op bezoek. Het is een tijdelijk thuis. Daar past geen ziekenhuisachtige sfeer bij. Zo heeft de architect een uitstekende visie op een moderne wijze van zorg ontwikkeld. Er moest een flexibel, multifunctioneel gebouw ontwikkeld worden. Daarin zijn we uitstekend geslaagd.” 

Obstakels
Een moderne visie op revalideren. Dat idee moest bij de nieuwbouw centraal staan. “Mensen die hier verblijven moeten leren omgaan met hun beperkingen, zelfstandig kunnen functioneren en maximaal in de maatschappij participeren met de beperkingen die ze hebben. Het is ons doel om eruit te halen wat erin zit. Daarom is bijvoorbeeld de tuin belangrijk. Ze moeten daar leren lopen, maar wel met obstakels die ze ook na het revalidatieproces tegen zullen komen. We laten hen oefenen met een rolstoel op heuvels, maar leren hen ook omgaan met stoepranden.” Om het functioneren in de werkelijke wereld zo optimaal mogelijk te trainen, is de revalidatiekliniek zelfs in het bezit van een eigen aangepaste auto: een gloednieuwe geschonken Volvo XC40. “Hoe leggen ze de boodschappen achterin? Hoe neem je eerst plaats in de bestuurdersstoel en plaatst dan nog zelfstandig de rolstoel in de auto? Met die kennis en ervaring moeten de mensen hier vertrekken.” 

Sint Maartenskliniek

Gevoel van thuis
Bij al die trainingen en inspanningen past een omgeving die zowel rust uitstraalt als een gevoel van thuis geeft. Böhmer: “Ze eten hier, rusten, recreëren, maar het is vooral heel hard werken. Men heeft daarbij wel verzorging nodig. Daarom is de combinatie van een hotelomgeving plus een klinische setting zo belangrijk. Dat zie je op allerlei manieren in de nieuwbouw terug. Brede gangen, kamers met balkon en veel ruimte. In totaal hebben we 72 bedden; 36 op eenpersoonskamers plus 36 op tweepersoonskamers. We kijken heel bewust naar de wensen van een patiënt. De een wil veel privacy, de ander heeft juist behoefte aan gezelschap. Mensen zijn hier maandenlang tijdens een belangrijke fase van hun leven en sluiten soms vriendschappen voor het leven.” 

Multifunctionele ruimtes
Behalve het belang van de patiënten, moeten ook medewerkers ruimte krijgen om optimaal te functioneren. “De gevraagde efficiencyslag betekende dat we in totaal 1.500 vierkante meter moesten inleveren. Dan is praktisch denken noodzakelijk. Maar door te kiezen voor minder stenen en minder ruimte houden we geld over. Dat geld investeren we in professionele krachten.”   

Door de keuze voor minder ruimte, maar meer efficiency moesten werkruimtes wel multifunctioneel zijn om door diverse personen gebruikt te kunnen worden. “De maatschappelijk werker moet er gesprekken kunnen voeren, maar ook de fysiotherapeut zal vanuit dezelfde ruimte zijn werk moeten kunnen uitvoeren. Veel licht en ventilatie is belangrijk, maar ook dat er minder vaste apparatuur bevestigd is. Zo zijn bijvoorbeeld de loopbruggen eenvoudig verplaatsbaar of apparaten zijn in de vloer verwerkt.” Om dat optimaal aan te sturen ontwikkelde de Sint Maartenskliniek een speciale app waarbij medewerkers heel eenvoudig kunnen checken welke ruimte beschikbaar is. “Zo kunnen we uiteindelijk meer doen met minder ruimte”, aldus een tevreden Böhmer.

Sint Maartenskliniek

De keuze voor efficiency en moderner werken is tevens terug te vinden bij de OK-ruimtes.  “Die ontwikkelingen zijn in de afgelopen jaren snel gegaan. Er is steeds meer mogelijk, maar dat betekent tegelijkertijd dat er meer apparaten in de ruimte staan. De nieuwe OK’s zijn dan ook anderhalve keer groter in vergelijk met de oude ruimtes. Het verschil is dat we ook een aparte opdekruimte hebben om alles voor te bereiden en schoon te maken. Daardoor wordt de wisseltijd korter, kunnen we sneller werken en hoeven we voortaan zelfs minder op zaterdag te opereren. Daarmee verstevigen we onze positie op de arbeidsmarkt. Niet iedereen wil namelijk op zaterdag werken. Dat is een bijkomend voordeel van het beter gebruik van de ruimtes. In totaal hebben we minder ruimte, maar werken we efficiënter. Alles is beter georganiseerd, deuren gaan minder snel open en dus is er minder kans op stof en bacteriën. Allemaal voor een optimale hygiëne. Een OK moet extreem schoon zijn.”