Tagarchief: nieuwbouw

Nieuwbouw revalidatielocatie Elias

Elias-Opella-foto-1_0001
Lees het gehele artikel

Een goede voorbereiding is het halve werk

De nieuwbouw van revalidatielocatie Elias op het Baron van Wassenaerpark in Bennekom is in september opgeleverd. Kenmerkend: de minutieuze voorbereidingen. Maar met een kanttekening: timmer niet alles dicht. De zorg verandert snel, dus sommige beslissingen kunnen het best op het allerlaatste moment worden genomen. Voorwaarde: ook de bouwer moet daarvoor open staan.

Direct achter de entree ligt, in het hart van het gebouw, het atrium. (Beeld: Mcklin Fotografie)

Op de eerste verdieping van het nieuwe zorggebouw bevinden zich 36 kamers voor revalidanten. Op de tweede verdieping is ruimte gecreëerd voor 20 kamers voor kortdurend herstel en observatie & diagnostiek. Wat opvalt aan het bijna vierkante gebouw (met ronde hoeken), is het centraal gelegen atrium. Om dat atrium heen zijn op de begane grond de diverse behandelkamers en ruimtes gesitueerd, zoals de ruimte voor de specialist ouderengeneeskunde, psycholoog, diëtist, ergotherapeut en logopedist. “Dat ontwerp kwam niet uit de lucht vallen”, vertelt Marleen Mokkink, directeur van gecontracteerde hoofdaannemer Van Wijnen Eibergen. Naast dit gebouw staat vanaf 2012 Het Baken, de tijdelijke locatie voor deze doelgroep. Het is een recht, lang gebouw. “Een belangrijke klacht van personeel waren de lange looplijnen naar de diverse ruimtes. Zo kwam de architect, MIX Architectuur uit Ede in opdracht van Van Wijnen uiteindelijk bij het vierkante gebouw met aanzienlijk kortere looplijnen.” 

Op de eerste verdieping bevindt zich de centrale revalidatieruimte. (Beeld: Mcklin Fotografie)

Voorbereiding

Samen met Chris Gaasbeek, manager Vastgoed bij Opella, Marleen Mokkink en Matthijs Kloek, programmaleider voor het Baron van Wassenaerpark bij Opella, kijken we terug op het bouwtraject dat in juni 2020 startte met het grondwerk. Mokkink: “In september 2021 is het gebouw opgeleverd. We hebben het bouwproces goed kunnen doorlopen, maar dat heeft vooral te maken met de goede voorbereiding. Groot voordeel is dat wij vanaf de eerste gesprekken met de architect aan tafel zaten. De gebouwgebruiker komt met allerlei ideeën, en wij konden vanaf dag één meedenken in de uitvoerbaarheid ervan. Binnen de scope én binnen het budget. Dat is het grote voordeel als je veel werkt voor de zorg.” Gaasbeek bevestigt: “We kenden Van Wijnen vanuit vorige projecten en de samenwerking verliep altijd goed. Het is een meedenkende bouwer, die flexibel is en open staat voor nieuwe ideeën. En zij weet ook dat, ook al probeer je vooraf een zo volledig mogelijk plaatje te schetsen, er gaandeweg het bouwproces ook weer tussentijdse vragen en nieuwe inzichten zijn. Zij is daar goed mee omgegaan.”

Typerend bij het ontwerp van het gebouw: de ronde hoeken. (Beeld: Mcklin Fotografie)

Toekomstbestendig

Elias is één van de vier zorggebouwen die zorgdienstverlener Opella in beheer heeft op het Baron van Wassenaerpark in Bennekom.    

Het gebouw voldoet geheel aan de eisen van deze tijd. Het is gasloos en met de zonnepanelen is het gebouw bijna energieneutraal. De warmteopwekking, ook voor de andere gebouwen op de locatie, vindt inmiddels gecentraliseerd plaats.

Het restaurant, direct na de entree van het gebouw is ook opengesteld voor buitenstaanders. Achterliggende gedachte is de integratie met de buurtbewoners. (Beeld: Mcklin Fotografie)

Die centralisatie geeft een enorme gasreductie. Mokkink: “Op die manier konden we de stikstofuitstoot tijdens de bouw compenseren en viel het bouwproces op geen enkel moment stil.” Een belangrijk bijkomend punt was de wens van Opella om het gebouw op termijn ook geschikt te kunnen maken voor een andere functie. Gaasbeek: “Er is bewust gekozen voor een flexibel ontwerp, met een staalconstructie met veel lichte scheidingswanden. Zo is het gebouw op een later moment relatief eenvoudig geschikt te maken voor bijvoorbeeld een veranderende zorgvraag of zelfs een kantoorfunctie.”

Mock-up

Een mooi voorbeeld van de goede voorbereiding was de plaatsing van een mock-up, een compleet ingerichte kamer aan de voorkant van het bouwproces. Kloek: “We hebben een complete voorbeeldkamer gebouwd, inclusief de inrichting. Zo heb je een heel concreet voorbeeld. Kun je met de rolstoel overal bij komen? Staat het bed op de goede plek? Daar zijn waardevolle aanpassingen uit gekomen. Je kunt wel tekenen, maar het wordt pas echt concreet als je door een kamer heen kunt lopen.”

Blik op de gang bij de revalidatie-afdeling. (Beeld: Mcklin Fotografie)

Aanpassingen

De gebouwgebruikers zijn vanaf het begin van het ontwerpproces intensief betrokken. Kloek: “Uiteraard komen er dan altijd aanpassingen. Het was voor ons duidelijk dat het plan voor aanvang van de bouw zo goed als rond moest zijn. Achteraf aanpassingen maken is vele malen duurder. Maar je moet ook ruimte houden voor aanpassingen die je op het laatste moment wilt doen, door voortschrijdend inzicht tijdens het ontwikkel- en realisatieproces. Zo hadden we een discussie over het afplakken van de ramen. Sommige gebruikers wilden dat vooraf geregeld hebben, maar bij de oplevering vonden wij dat toch teveel afbreuk doen aan de uitstraling en transparantie van het gebouw. We hebben dit punt dus aangepast en uitgevoerd na de oplevering. Nu zijn we een maand aan het werk en het blijkt dat iedereen wel blij is dat niet alles is afgeplakt. En zo zijn er ook aanvullingen die je wilt maken nu het gebouw eenmaal in gebruik is. Hou daar met je budgetten rekening mee. Gelukkig hadden we in Van Wijnen een bouwer die zich ook op dit punt flexibel opstelde.” 

Rotterdam, Ikazia ziekenhuis | Vertrouwde gezichten richten nieuwbouw Ikazia in

ikazia_kinderafdeling-17-kopieren
Lees het gehele artikel

De warme en rustige inrichting van de nieuwe spreekkamers en wachtruimtes in het Ikazia Ziekenhuis maakt dat je je als patiënt net wat comfortabeler voelt. Natuurtinten zoals olijfkleuren en organische vormen voeren de boventoon. “Het voelt als een warme deken, hoewel je misschien een vervelende afspraak in het vooruitzicht hebt. De uitstraling is modern en echt van nu, zodat de oudere patiënt zich er ook prettig bij voelt”, zegt Kim van Hattem van Lensen Projectinrichters B.V.

Al het losse meubilair zoals bureau- en spreekkamerstoelen, tafels en wachtkamerbanken, werd door de projectinrichter geleverd, gemonteerd en ingehuisd. Het voorstel van Lensen kwam als beste uit het aanbestedingstraject naar voren. “We werken al langer voor Ikazia, maar het is toch prettig dat je het vertrouwen weer krijgt”, vindt Van Hattem.   

Radboudumc klaar voor de zorg van de toekomst met nieuwe gebouw

Lees het gehele artikel

Op 23 april is de nieuwbouw van het Radboudumc officieel van start gegaan. Binnen drie jaar verrijst links van de huidige hoofdingang een gloednieuw gebouw. Dit gebouw vormt een tastbare uitwerking van de langetermijnvisie op huisvesting van het Radboudumc. 

Het Radboudumc wil vooroplopen in de vorming van een innovatieve, duurzame en betaalbare  gezondheidszorg. Die er ook nog is voor de kinderen van onze kinderen. Dat doen we persoonsgericht en innovatief. En door samen te werken in netwerken. Deze principes zijn vertaald naar een Masterplan met behulp van drie B’s: Bricks (bouwstenen), Bytes (slimme technologie) en Behavior. Dat laatste staat voor een andere manier van (samen)werken. Juist omdat het umc fors investeert in slimme technologie en nieuwe manieren van werken, blijkt het aantal Bricks enorm omlaag te kunnen. Deze slimme aanpak zorgt dat er compacter kan worden gebouwd.

100.000 vierkante meters minder
Afgaande op de nieuwste ontwikkelingen op het gebied van zorg, onderzoek en onderwijs, ziet het universitair medisch centrum grote voordelen in een intensiever, compacter gebruik van bestaande en nieuwe huisvesting. De compactere bouw bestaat uit 100.000 m2 minder dan de huidige huisvesting. De ontwerpers spreken over ‘vernieuwbouwen’: tegelijk met nieuwbouw een goede samenhang met en tussen de omringende gebouwen creëren.   Voor het ontwerp van de nieuwbouw door architect Daniël van den Berg ontving het Radboudumc eerder het internationale BREEAM excellent-certificaat.

“Ons hogere doel is straks binnen bereik”, zegt Cees Buren, lid Raad van Bestuur. “We zijn straks in staat om efficiënter optimale zorg te leveren. Een efficiency die overigens niet ten koste zal gaan van de patiënt of de zorgverlener, onze handen aan het bed.” 

Klaar voor de toekomst
Het zorglandschap in Nederland is ingrijpend aan het veranderen. De bevolking vergrijst en de zorgvraag neemt steeds verder toe. Ook de grote toename van beschikbare technologie en nieuwe behandelmethodes vragen om verandering in de zorg, onderzoek en onderwijs en huisvesting van (universitaire) ziekenhuizen. Met deze nieuwbouw, waarbij de ruimtes meer gericht zijn op de gebruikers dan ooit, en met de allernieuwste technologische en logistieke snufjes om de zorg zowel voor de patiënt als voor de zorgverleners te ondersteunen, gaat het Radboudumc op weg naar het meest persoongerichte en innovatieve umc van Nederland.

150 superslimme patiëntenkamers
Noviteit in het nieuwe gebouw zijn straks de 150 slim ontworpen eenpersoons patiëntenkamers. Ze zijn voorzien van een eigen badkamer en slaapruimte voor een mantelzorger. Voor een rustige uitstraling is alle bekabeling weggewerkt in wanden, kastjes en de vloer. Dankzij videoprojectie op de wanden kan de sfeer van de kamer worden aangepast aan de wensen van de patiënt. Ook de inrichting is in een handomdraai aan te passen. Het bed kan bijvoorbeeld verplaatst worden als een patiënt liever naar buiten kijkt of juist niet.

“Bij ons geen ‘one size fits all’. Van elke patiënt stellen we een persoonlijk profiel op dat wordt verwerkt in zijn zorgplan”, aldus hoogleraar chirurgieonderwijs Harry van Goor.“Welke omgeving kunnen we creëren om zijn genezing te bevorderen? Waar wordt hij rustig van? Hoe laat gaat hij normaal naar bed, want dan storen we hem daarna niet meer…”

Ook over doelmatiger werken wordt continu nagedacht. Een simpel voorbeeld in de nieuwbouw van het umc is het feit dat de patiëntenkamers worden voorzien van een tablet, zodat patiënten snel en makkelijk kunnen communiceren met hun verpleegkundige en het thuisfront. Doelgericht communiceren voorkomt onnodig werk: anders dan bij een belsignaal kan de patiënt nu specifiek aangeven wat de vraag is, terwijl de verpleegkundige of voedingsassistente direct adequaat kan reageren.
Designmanager Iris Hobo: “Ik hou van de balans tussen techniek en emotie. Je bent in een ziekenhuis om beter te worden. Voor een doodzieke patiënt is elke onnodige prikkel er eentje te veel. Bij het zoeken naar de menselijke maat balanceren we steeds tussen minimalistisch en maximalistisch inrichten.”

‘Healing environment’
Het Radboudumc kiest voor het  principe ‘healing environment’. Gepersonaliseerde kamers met een eigen beleving gelden als belangrijke ondersteunende factoren voor de kansen op herstel.  In twee proefkamers werd met medewerking van echte patiënten de best mogelijke kamerinrichting uitgetest. Ook de ruimtes voor medewerkers zijn zoveel mogelijk op de gebruikers toegesneden.

Bouwdirecteur René Bleeker: “Tot op persoonsniveau is van alle beroepsgroepen in kaart gebracht hoe hun werkdag eruit ziet en wat ze daarbij nodig hebben. Met die uitkomsten in de hand faciliteren we straks in het nieuwe gebouw hun nieuwe, optimale werkomgeving.”

In de nieuwbouw spelen licht, lucht, ruimte, uitzicht en een groene omgeving in de vorm van tuinen en dakterrassen dan ook een belangrijke rol. Dat geldt voor zowel de ruimten waar patiënten komen als ook voor de werkomgeving van de medewerkers.

Onthulling kunstwerk start nieuwbouw
Bij wijze van eerste steenlegging heeft burgemeester Bruls het officiële startsein voor de nieuwbouw van het Radboudumc gegeven door niet de eerste steen te leggen, maar door de eerste (bouw)stenen van een kunstwerk te onthullen.

Hogere ambities, kleiner volume

Gispen_Reinier_de_Graaf_Den-Haag_K5B0401
Lees het gehele artikel

Het Reinier de Graaf Gasthuis heeft op eigen terrein in de Delftse wijk Buitenhof een compleet nieuw ziekenhuis gebouwd. Op 31 augustus jongstleden werd het nieuwe ziekenhuispand integraal in gebruik genomen. Het ontwerp biedt een combinatie van de laatste inzichten op het gebied van zorgvisie en exploitatie. Dat leidde tot één compact gebouw, waarbij het vloeroppervlak is teruggebracht van 76.000 m² naar 56.500 m². Er is in de nieuwbouworganisatie evenveel aandacht besteed aan de benutting van het ziekenhuis als aan de kwaliteit van de dienstverlening, zegt manager Facilitair Bedrijf Robbert Jan van der Ent Braat. “Alles draait bij ons om gastvrije zorgverlening.”

De gerealiseerde nieuwbouw van het Reinier de Graaf Gasthuis moest beter te exploiteren zijn dan de oudbouw uit de jaren zestig, die net als een eerder nieuwbouwontwerp meerdere gebouwen omvatte op eigen terrein. De strakke bestemmingsplangrenzen van de locatie – zowel in hoogte als footprint – vroegen om compactheid en vormden een ordenend principe in de hernieuwde ambities.
Van der Ent Braat: “Het grondplan van de nu gerealiseerde nieuwbouw vormt een slinger van functies in de vorm van een esculaap. Hierdoor is er ruimte voor patio’s en binnentuinen en wordt extra daglichttoetreding gecreëerd. Looproutes worden verkort via de staf van de esculaap – de centrale as waar de afdelingen ‘omheen slingeren’. Omdat alle doorgaande processen zich door deze centrale laan begeven, heerst rust op de afdelingen. De esculaapvorm maakt het bovendien mogelijk afdelingen te sluiten wanneer de bezetting lager is, bijvoorbeeld in de zomerperiode. Aan de achterzijde van het gebouw zit logischerwijze niet alleen de logistiek, maar ook de radiotherapie met eigen ingang en parkeermogelijkheid. Het logistieke proces, bijvoorbeeld de aanvoer van levensmiddelen en medische artikelen, geschiedt op basis van het ‘just in time-principe’; ook dat creëert rust.”
In een gesprek tussen Eric Wendel (EGM architecten) en Jaap van den Heuvel, directeur van de Raad van Bestuur in de Reinier de Graaf Groep, zegt Van den Heuvel: “Het is fenomenaal, iedereen voelt zich meteen thuis. Met 56.500 m2 is het best een groot ziekenhuis, maar doordat het als een slang in elkaar is gedraaid, is het supercompact. De centrale as die alle afdelingen met elkaar verbindt, is fantastisch. Veel ziekenhuizen hebben dubbele corridorsystemen, waarbij elke gang hooguit eenzijdig licht heeft. De centrale gang en de afdelingen van het Reinier de Graaf hebben overal buitenlicht. Is het niet van beide kanten, dan wel van de bovenkant of via de kamers met melkglazen deuren.”

‘Digitaal waar het kan’
De exploitatie van het nieuwe Reinier de Graaf Gasthuis sluit aan op het huidige zorglandschap, vervolgt Van der Ent Braat. “Wij zijn digitaal waar het kan, onder meer met uitgiftepunten voor pasjes en een volledig elektronisch patiëntendossier. De digitalisering draagt er mede aan bij dat vaste plekken voor medisch personeel steeds minder nodig zijn.” De gestandaardiseerde spreek- en onderzoekkamers, die de gehele eerste verdieping in beslag nemen, zijn met uitzondering van de KNO, oogheelkunde en kaakchirurgie naar behoefte inzetbaar. Aan de herkenbaarheid van de publieke ruimten is daarom veel aandacht besteed, vertelt Deborah Nieuwesteeg, die als projectleider Nieuwbouw de inrichting en implementatie begeleidde. “In de kleurstelling is bijvoorbeeld gebruikgemaakt van de basiskleuren uit schilderijen van Vermeer, die afkomstig is uit Delft. De wanden zijn voorzien van visuals die verwijzen naar ons verzorgingsgebied. Naast herkenbare elementen uit het stadsbeeld van Delft zijn bijvoorbeeld foto’s van het kassengebied en de duinen in het interieur verwerkt. En in de keramische vloertegels van de as van het centrale gebouw is een patroon opgenomen dat verwijst naar Delfts blauwe tegels. Al deze elementen zijn niet dominant aanwezig, maar bieden op een subtiele manier rust, een huiselijke uitstraling en een eigen identiteit.” In het gevelontwerp zijn zowel de ritmiek als het kleurgebruik van Delftse gebouwen verwerkt; de aardetinten van de woningen uit de jaren zeventig aan de overzijde van de Reinier de Graafweg zijn bijvoorbeeld terug te vinden in de keramische geveltegels. “Zelfs in het gordijnmotief, dat speciaal voor ons ziekenhuis is ontworpen, vind je de gekozen basiskleuren terug.”

‘Healing environment’
Vanaf het ontwerpproces heeft het Facilitair Bedrijf actief deel uitgemaakt van de projectorganisatie Nieuwbouw. Over elk detail, tot de klaptafeltjes op de patiëntenkamers aan toe, is nagedacht door zowel ontwerpers, producenten als gebruikers. Van der Ent Braat: “Elk voorstel in het nieuwbouwproces, of die nu kwam van onze organisatie, de architect of de aannemer, is getoetst aan onze uitgangspunten: kwaliteit en veiligheid, gastvrijheid en doelmatigheid. Voldeed het voorstel niet aan alle voorwaarden, dan ging het niet door. Wij hebben een ziekenhuis gebouwd dat volledig is toegespitst op de corebusiness en primaire bestaansreden: het zorgproces. Dus geen ‘zorgboulevard’ of overdreven luxe, maar een optimaal ‘healing environment’ gestoeld op gastvrijheid.” Het nieuwe ziekenhuis heeft om die reden wel een bezoekersrestaurant met bediening aan tafel, een shop en een espressobar. Medewerkers hebben een eigen restaurant op de vijfde verdieping, waar ook piketkamers en vergader- en trainingsruimten zijn gehuisvest. “Wij vinden het belangrijk dat medewerkers zich kunnen terugtrekken uit het zorgproces. Het ziekenhuis is er in de eerste plaats voor de patiënt, maar het is ook ons gebouw geworden.”

‘Gastvrije parel’
Het nieuwe Reinier de Graaf Gasthuis is een ruimtelijk en helder ziekenhuisgebouw met een hotelachtige uitstraling. Tevens is het een doelmatig gebouw op een kleine footprint. Volgens Van der Ent Braat het resultaat van een creatieve nieuwbouworganisatie. “Wij hebben als organisatie moeten ‘indikken’ en tegelijkertijd de kwaliteit van de dienstverlening omhoog gebracht. Zo zijn de dure meters voor de staffuncties uit het nieuwbouwontwerp gehaald om ruimte te besparen; die hebben we in een gerenoveerd bestaand gebouw gehuisvest: De Gravin. Ik durf te zeggen dat wij mede daardoor het ziekenhuis met de beste bruto-netto-benutting van Nederland hebben.”
Ook Jaap van den Heuvel kijkt tevreden terug op het bouwproces. “Met de ontwerpers en de partners hebben we bovengemiddeld prettig samengewerkt. We stonden onder druk, want de oude gebouwen moesten dringend worden gerenoveerd als we daar langer zouden blijven. Normaal gesproken duurt zo’n proces wel acht tot tien jaar. Door zelf de dagelijkse projectleiding in handen te houden en strak te plannen, hebben we een uniek resultaat behaald: een verbonden en duurzaam ziekenhuis binnen zes jaar, zonder tijds- of budgetoverschrijding.”
Van der Ent Braat laat tot slot weten dat ze de zorgproductie in relatie tot het aantal vierkante meters hebben weten te optimaliseren, waarbij evenveel aandacht is besteed aan de ‘harde’ kanten van het nieuwbouwproces (de stenen en de benutting) als aan de ‘zachte’ kanten (het zorgproces en de bijbehorende producten en diensten). “De verpleegafdelingen zijn bijvoorbeeld grotendeels voorzien van eenpersoonskamers, met wifi en slaapmogelijkheden voor familie. En als de patiënt liever in het restaurant eet dan op de kamer, dan krijgt hij van ons een voucher voor Brasserie Kannen en Kruiken, met dezelfde waarde als een reguliere maaltijd op de kamer. Wij noemen het nieuwe Reinier de Graaf Gasthuis niet voor niets de ‘gastvrije parel van ziekenhuis Nederland’.”

Tekst: Jan-Kees Verschuure
Foto’s: Gispen, Reinier de Graaf Gasthuis

FEITEN EN CIJFERS
PROJECT Reinier de Graaf Gasthuis, Delft
Opdrachtgever Reinier de Graaf Gasthuis, Delft
Architect VOF EGM architecten, Corsmit (constructie)
Inrichting Gispen, Culemborg
Gordijnen Artimo Textiles
Audiovisuele oplossingen AVEX, Breukelen
Plafondtil systemen ErgoCare, Enschede
Noodaggregaten Brinkman & Niemeijer, Twello
Aantal bedden 475, waarvan 200 eenpersoonskamers
Bouwperiode oktober 2012 – maart 2015
Gebouw 56.500 m², 6 verdiepingen, slingervorm esculaap met centrale as

i-project-infov3 Projectinfo

Gispen levert maatwerk tot in detail

Patiënten, bezoekers en artsen willen zich in het nieuwe Reinier de Graaf Gasthuis zo prettig mogelijk voelen. Hoewel dit drie behoorlijk verschillende doelgroepen zijn, weet totaalinrichter Gispen er wel raad mee. Het resultaat is een interieur dat tot in detail klopt en werkt.De wachtkamer is een mooi voorbeeld van hoe Gispen inspeelt op verschillende doelgroepen. Vaak wordt gekozen voor geschakelde stoelen, zodat zoveel mogelijk mensen kunnen plaatsnemen. Maar mensen die niet fit of op leeftijd zijn, moeten wel goed uit de stoel kunnen opstaan. Voor hen is een stoel met goede zithoogte en stevige armleuningen belangrijk. Voor ouders met kinderen is een bank weer prettiger. Zo kan een kind tegen zijn ouders aan kruipen.

Huiselijker en warmer
Gispen heeft met tekeningen en berekeningen onderzocht wat er gebeurt als je in plaats van geschakelde stoelen comfortabele banken, stoelen met armleuningen en een leestafel neerzet. Het blijkt dat er dan maar twee zitplaatsen minder zijn. Bezoekers kunnen nu zelf kiezen waar ze het prettigst zitten. Daarnaast oogt het geheel huiselijker en warmer.

Duurzaamheid en kwaliteit
Het Reinier de Graaf Gasthuis heeft niet alleen voor Gispen gekozen vanwege de ontwerpen. “Gispen biedt ons het beste wat er op de markt te krijgen is qua duurzaamheid en kwaliteit”, vertelt projectleider Nieuwbouw Facilitair Bedrijf Deborah Nieuwesteeg van Reinier de Graaf. Zo wordt onder meer gebruikgemaakt van gerecycled staal voor bijvoorbeeld stoelpoten en kasten.

i-project-infov3 Projectinfo

Verbondenheid, gastvrijheid en duurzaamheid centraal in nieuwe Reinier de Graaf Gasthuis

In het nieuwe Reinier de Graaf Gasthuis staan verbondenheid en gastvrijheid centraal. Vanwege de verbinding met het zorggebied van Delft en omgeving, verwijst het ziekenhuis op verschillende manieren naar de traditie en de cultuur van de stad. De grondvorm van het gebouw, waarvoor EGM architecten het ontwerp maakte, lijkt op de Esculaap, het oude Griekse symbool voor geneeskunde. De afdelingen ‘slingeren’ rondom de centrale as, die op alle verdiepingen de bouwdelen verbindt. Hierdoor zijn alle afdelingen snel bereikbaar en ontstaat er ook ruimte voor patio’s.

Delft als inspiratiebron
In het interieur zijn elementen te vinden die verwijzen naar Delfts aardewerk. De kleurstelling van het gebouw is geïnspireerd op het schilderij van ‘Het Meisje met de parel’ van Johannes Vermeer. Buiten verwijst de gevelopbouw met ritmering, materialen en kleurnuances naar de Delftse grachtenpanden en de omliggende hoogbouw uit de jaren zestig. Bij het ontwerp heeft de medische staf vanaf de eerste ontwerpstudies meegedacht over de invulling van het ziekenhuis. Deze betrokkenheid en de goede samenwerking met de opdrachtgever en de betrokken partijen, zorgden er onder meer voor dat het ziekenhuis binnen budget en tijd (vijf jaar) is opgeleverd.

Duurzaam en energiezuinig
Het Reinier de Graaf Gasthuis maakt als eerste ziekenhuis in Nederland gebruik van een Pharmafilter, een duurzame waterzuivering- en afvalinstallatie. Toepassing van hernieuwbare materialen, optimalisatie van de installaties met stralingsplafonds, warmteterugwinning uit ventilatielucht en een drielaagse glasgevel met geïntegreerde zonwering, zorgen voor verdere vermindering van het energieverbruik.

i-project-infov3 Projectinfo

Reinier de Graaf kiest voor plafondtilsystemen van Ergocare

Al twintig ziekenhuizen in Nederland en zes ziekenhuizen in België gingen het Reinier de Graaf Ziekenhuis voor. Na jarenlange intensieve voorbereiding heeft ook het Delftse ziekenhuis gekozen voor de kennis en kunde van Ergocare.Met de toepassing van de plafondtilsystemen investeert het Reinier de Graaf Ziekenhuis in het welzijn van verpleegkundigen en patiënten. Geen fysieke belasting meer tijdens de tilhandeling, tijdsbesparing tijdens het tillen en het verhogen van het tilcomfort van de patiënt zijn verschillende voordelen. “Plafondtilsystemen moeten een standaard worden in elk ziekenhuis”, aldus de werkgroep binnen het Reinier de Graaf ziekenhuis.

Klaar voor de toekomst
In totaal zijn er ruim tweehonderd railsystemen boven de bedden in het ziekenhuis geplaatst, verdeeld over meerdere afdelingen. Naast de standaard verpleegkamers kan men op orthopedie, chirurgie, de IC en andere afdelingen de voordelen van de plafondtilsystemen gaan ervaren.
De rail is weggewerkt in het systeemplafond, zodat deze niet zichtbaar is. Het Reinier de Graaf Ziekenhuis heeft gekozen voor zowel de unieke flexibele tilcassette GH1 Flex, als voor de vaste tilcassette GH3. Het koppelen van de flexibele tilcassette gebeurt door de verpleegkundige, zonder enige fysieke belasting en met één druk op de knop. In combinatie met het brede assortiment tilbanden is ook dit ziekenhuis klaar voor de toekomst.

i-project-infov3 Projectinfo

Noodstroomvoorziening op maat

Brinkmann & Niemeijer Motoren B.V. (B&N) in Twello is al vele jaren gespecialiseerd in dieselmotoren, generatoren en aggregaten. De noodstroominstallatie die door B&N in het Reinier de Graaf Gasthuis is geïnstalleerd, bestaat uit drie aggregaten met een vermogen van 1250 kVA per stuk. De motoren in deze installatie zijn van het type Cummins QSK38, gekoppeld aan Mecc Alte ECO43-generatoren.
Het unieke aan deze installatie is dat de koelers voor de motoren op het dak worden geplaatst. In deze opstelling is maar een beperkte hoeveelheid koellucht nodig in de energieruimte, waardoor deze compacter en stiller kan zijn. Daarnaast zijn de aggregaten in geluidwerende omkastingen geplaatst, die op maat zijn gemaakt. Dit alles om ten tijde van een stroomstoring het ziekenhuis van stroom te voorzien met minimale overlast voor de omgeving. Zeker in de omgeving van een ziekenhuis is dit een belangrijk aspect.

i-project-infov3 Projectinfo

AVEX – Specialist in audiovisuele oplossingen

In het nieuwe Reinier de Graaf ziekenhuis heeft AVEX moderne audiovisuele middelen mogen verzorgen. De multifunctionele vergaderruimtes en overdrachtsruimtes zijn voorzien van 55” en 65” presentatieschermen. Ook maakt men gebruik van videoconferentie om intercollegiaal overleg te kunnen voeren. Hierbij is veel aandacht geschonken aan een eenvoudige bediening door middel van touchpanelen. In het ziekenhuis zijn vijf onderwijsruimtes ingericht met onder meer interactieve smartboards en digitale whiteboards. Er is ook een evenementenruimte die wordt gebruikt voor congressen, presentaties en kerkdiensten. Deze ruimte is voorzien van projectoren, een audiosysteem en cameraregistratie. De kerkdiensten worden live uitgezonden, zodat patiënten vanuit hun bed kunnen meekijken. Audiovisuele middelen helpen ook om patiënten en bezoekers op hun gemak te stellen en te informeren. AVEX leverde daarvoor onder meer ‘digital signage’-informatieschermen.
AVEX voorziet al meer dan 25 jaar elke ruimte van het juiste beeld en geluid. Met meer dan 170 medewerkers werken we dagelijks aan audiovisuele projecten voor onder meer hotels, bedrijfsgebouwen, scholen, ziekenhuizen en zorginstellingen.

Nieuwbouw laat volop sociaal contact toe

BadZ-4-2015-WZC-Ster-der-Zee-frontaal-aanzicht
Lees het gehele artikel

Woonzorgcentrum OLV Ster der Zee in Scherpenheuvel kan dankzij de nieuwbouw voortaan ook het woon- en belevingsaspect helemaal waarmaken. “De open bouw stimuleert het sociaal contact onder de bewoners”, stelt directeur Rob Vanhemel vast.

Het WZC zat tot voor kort in ‘Het Kasteeltje’, een monumentaal maar tot op de draad versleten gebouw in de Rozenstraat. Toen de opportuniteit van bouwgrond in de Prins Alexanderstraat zich voordeed, was de knoop snel doorgehakt. Een nieuwbouw was in alle opzichten de beste optie.

Ingegraven in helling
“Door de grote helling op het terrein, is een deel van het gebouw ingegraven. Daardoor is er een ondergrondse parking met vijftig parkeerplaatsen en een fietsenstalling. Deze helling is bouwtechnisch een complex gebeuren. Een goede communicatie tussen hoofdaannemer en studiepartners was noodzakelijk”, vertellen architect Damien Maelfait en Sam Daems, algemeen directeur B&R Bouwgroep.
“Het gebouw telt door de helling slechts twee bouwlagen aan de noordzijde en drie aan de zuidzijde. Het bouwvolume aan de zuidzijde omvat op de begane grond de entree met aansluitend de polyvalente ruimte, animatie en ergo met bijbehorende ruimten, het dagcentrum en de kantoren en ruimten voor het personeel. Deze ruimten omsluiten een binnentuin die vlot bereikbaar is vanuit het dagcentrum en de polyvalente zaal en animatieruimte. Achteraan bevindt zich de logistieke afdeling met de kleedruimtes en kantine voor het personeel, de afzetzone voor goederen, het magazijn, de wasplaats en de keuken.”
Op de eerste verdieping worden de aparte bouwvolumes van de begane grond opgetrokken rondom twee binnentuinen. Ze worden met elkaar verbonden door middel van de verpleegposten. Zo wordt als het ware een brug gerealiseerd over het fiets- en wandelpad. Op de tweede verdieping zijn de bouwvolumes in een U-vorm verder opgetrokken rond de binnentuinen. De twee verdiepingen voor bewoners zijn vlot bereikbaar via twee centraal opgestelde liften. Het complex is opgevat als een vorm van groepswoningbouw.

Meer sociaal contact
“Het nieuwe gebouw biedt heel wat meer mogelijkheden door aangepaste ruimten en inrichting”, vertelt Rob Vanhemel. “Waar we op onze vroegere locatie voornamelijk aan kamerzorg deden, ontstaat er nu in ons open gebouw met veel leefruimtes meer sociaal contact tussen de bewoners. We opteren voor kleine leefruimtes om kleine leefgroepen te creëren, maar de leefruimtes blijven zodanig gepositioneerd dat steeds het nodige toezicht door de zorgmedewerkers gegarandeerd kan worden. Op alle gangen bevinden zich zithoekjes. Er zijn ontmoetingsplaatsen, maar ook stille ruimtes. Vanuit de grote centrale hal komt men onmiddellijk in het ‘bruine café’ met cafetaria en terrassen. De nadruk ligt voortaan op wonen en niet alleen op zorgen. Een belangrijk voordeel is dat er door de grote ramen veel lichtinval is.”
Op het gebied van duurzaamheid kan het nieuwe gebouw zeer goede kaarten voorleggen. Het bouwteam werkte in de ontwikkeling nauw samen met de opdrachtgever. “Zodoende werden de meest duurzame oplossingen gebruikt, maar bleven de budgetten onder controle”, geven alle partijen aan.

Inclusief beleid mogelijk
“We zagen na de verhuizing meteen het effect op de doelgroep van bewoners met dementie”, aldus Vanhemel. “Zij kunnen naar buiten op het grote terras. Ze komen in ons nieuwe gebouw tot rust. Er is immers in zijn totaliteit meer ruimte. Ze blijven minder op hun kamer dan vroeger, juist omdat er meer prikkels zijn om buiten te komen. Daarbij ging heel wat aandacht naar het creëren van een veilige omgeving, zowel door aangepast meubilair als door goed doordachte toegangen, deurbeveiliging en preventieve maatregelen. Bewoners met dementie kunnen vrij door het gebouw wandelen.”
Een gewone eenpersoonskamer heeft een oppervlakte van 22 m². De grote woonzorgkamers, die naast een slaapkamer en badkamer ook een aparte leefruimte hebben, zijn 46 m² groot. Het aanbod van kamers is gestegen van 64 naar 95. Daarnaast zijn er nog tien plaatsen voor kortverblijvers. “En later in het jaar openen we ook nog een dagverzorgcentrum voor vijftien personen”, vervolgt verantwoordelijke Inez Engelen. “Het gebouw is zo ontworpen dat elke verzorggroep goed tot zijn recht komt. We willen geen concentratie van bepaalde profielen. De open bouwstructuur leent zich voor een inclusief beleid.”
Het gebouw laat ook een verregaande interactie met de buurt toe. “We willen een open huis zijn. Doordat de bouw boven een fietsdoorgang tussen verschillende wijken staat, rijden de fietsers letterlijk door het WZC”, stipt Vanhemel aan.

Een goed gevoel creëren voor alle zintuigen
Bij de entree valt meteen de knappe binnenhuisarchitectuur op. “Er is geopteerd voor kleurrijk behangpapier met accenten, dat zorgt voor een warme aanblik. Die kleuren moeten onze bewoners meteen aanspreken. Er werd in elke gang ‘gespeeld’ met kleuren om de aantrekkelijkheid van de leefomgeving letterlijk in de verf te zetten. Het hele gebouw staat in functie van onze belevingsgerichte zorgaanpak. Zo beschikken we naast de sanitaire cellen op elke kamer ook over zes ruime badkamers met hydromassage en licht- en geurtherapie. We hebben niet alleen geïnvesteerd in de bouw en het interieur, maar ook in de zorg.”
“De nieuwe, eerder strakke meubels zijn perfect te combineren met klassieke stukken. De bewoners kunnen hun eigen accenten leggen bij de kamerinrichting. Er zijn ook 44 nieuwe bedden; bedden waar zorg, comfort en elegantie in vervat zijn. Ze ogen als boxsprings, maar ze hebben wel de functionaliteit van een klassiek ziekenhuisbed met een lage bedpositie van ongeveer 25 cm. Dit beperkt het valrisico en komt tegemoet aan ons fixatie-arm-beleid”, besluiten Vanhemel en Engelen.

Tekst: Michel Vanden Heede
Foto’s: Michel Vanden Heede, Damien Maelfait, WZC OLV Ster der Zee

FEITEN EN CIJFERS
PROJECT Woonzorgcentrum Ster der Zee Scherpenheuvel
Opdrachtgever Sint-Annendael Grauwzusters vzw
Gebruiker Woonzorgcentrum Ster der Zee
Architect AMV architecten bvba, Wetteren
Studiebureau VK Engineering nv
Aannemer B&R Bouwgroep, Arendonk
Stoelen Haelvoet, Ingelmunster
Bedden Haelvoet, Ingelmunster
Startdatum bouwwerken 26 augustus 2013
Einddatum bouwwerken 24 juni 2015
Aantal bedden 105
Oppervlakte parkeergarage 2.309 m²
Oppervlakte woonzorgcentrum en dagopvangcentrum 8.100 m²
Kostprijs bouwwerken 12.280.000 euro (excl. btw)

Een echt thuisgevoel met Haelvoet
Voor het nieuwbouwproject OLV Ster der Zee leverde Haelvoet 62 houten Fero-relaxzetels en 44 Olympia Soft-eenpersoonsbedden met bijhorende matrassen en accessoires.
Om de omgeving te verzachten en te ontzorgen, koos OLV Ster Der Zee in samenspraak met AMV Architecten en Haelvoet voor een weloverwogen kleuren- en stoffenpalet. De Fero-relaxzetels, uitgevoerd in een stoflook, hebben een zachte uitstraling maar zijn toch hygiënisch te reinigen. Enkele Fero’s kregen een opvallende Vescom-bekleding met een aantrekkelijke structuur en een uitzonderlijk mooie metallic-glans. Echte eyecatchers!
Binnen deze totaalvisie kadert ook de keuze voor het Olympia Soft-bed. Dit extra lage, gestoffeerde bed verhoogt het thuisgevoel aanzienlijk. Door de ultralage slaappositie van 25 cm zijn de meer technisch uitziende onrusthekken niet meer noodzakelijk. In de keuze voor stoffering speelde huiselijkheid en harmonie opnieuw een grote rol. Zo komt de stoffering van de stoelen bijvoorbeeld terug in het bed.

IMG_1048

Eerste fase nieuwbouw COD Sint-Vincentius opgeleverd

Lees het gehele artikel

Het nieuwe woonzorgcentrum met een honderdtal bedden vervangt de bestaande, verouderde voorziening Sint-Jozef in Woumen, een deelgemeente van Diksmuide. Vanuit een stedenbouwkundige, historische, ecologische en maatschappelijke analyse heeft BURO II & ARCHI+I gekozen voor een hedendaagse kloostertypologie, die duidelijk verwijst naar het verleden. Door deze opstelling kan het woonzorgcentrum optimaal functioneren en kunnen de duurzaamheidseisen op een rationele en evenwichtige manier worden georganiseerd.

Het ontwerp sluit aan op het dorpsleven en op het achterliggende natuurreservaat De Blankaert. Door de keuze voor platte volumes, waarbij de horizontale lijn geaccentueerd wordt door de continue bodemplaat en de witte luifelranden per verdieping, sluit het geheel aan bij de vlakheid van het omringende landschap.

Architectuur
De horizontale luifels in wit gepolierd architectonisch beton en spievormige terrassen springen onmiddellijk in het oog. De luifels hebben echter niet enkel een esthetisch en sfeerbepalend karakter, maar zijn ook op andere punten functioneel. Ze dienen namelijk ook als verticale brandoverslag tussen de verdiepingen. De mobiele zonwering met screens en de rail voor het reinigen van de ramen zitten ingewerkt in de geprefabriceerde elementen.
De vijf afdelingen verschillen naargelang de zorggraad en de behoefte aan privacy. Naast de klassieke kamers en gemeenschappelijke voorzieningen, zijn er groepswoningen, een afdeling voor dementerenden, de mogelijkheid voor een tijdelijk verblijf en dagopvang. Door de doordachte situering van deze afdelingen op het terrein is er ofwel een aansluiting op de meer publieke zijde of op de meer landschappelijke zijde van het terrein. Ook de buitenruimtes weerspiegelen verschillende sferen, van meer intieme binnenzones tot weidse openheid.

Engineering
Dit nieuwe woonzorgcentrum is een voorbeeldproject op het gebied van duurzaamheid, met minimale energieprestatie-eisen van E60 en K30. De gebouwenschil heeft een goede thermische isolatie, is zo luchtdicht mogelijk en beschikt over buitenzonwering. Een condenserende gasketel met decentraal ventilatiesysteem D in combinatie met verticale bodemsondes (BEO-Veld), zorgen voor warmterecuperatie en afkoeling tegelijk, via betonkernactivering en vloerverwarming. Thermische zonnepanelen leveren warm water.
Door de kwalitatieve uitvoering met hoogwaardige materialen, geeft het project op een beheerste, subtiele en rustgevende manier vorm aan een gemeenschapsvoorziening met een oppervlakte van ruim 6.000 m². De bouwwerken zullen gefaseerd verlopen, omdat het huidige woon- en zorgcentrum tijdens het werk moet blijven functioneren. De werkzaamheden zijn gestart in 2012 en zullen vier jaar in beslag nemen. De eerste fase is nu opgeleverd.

Foto’s: Bart Heijnens

Nieuwbouw HagaZiekenhuis Den Haag gereed

HagaNieuwbouw_hoofdtekst
Lees het gehele artikel

Midden in de Haagse wijk Leyenburg is in april 2015 de uitbreiding van het HagaZiekenhuis gereed gekomen. Naast het ruim veertig jaar oude gebouw staat nu een nieuw ziekenhuis, een van de modernste van Nederland. Het Juliana Kinderziekenhuis maakt er deel van uit.

“Slechts drie jaar duurden de hele ontwikkeling en de nieuwbouw”, vertelt Martijn Oude Luttikhuis, bouwdirecteur van projectorganisatie HagaVernieuwt, trots. “En dat is extreem snel. Normaliter duurt een dergelijk traject zo’n vijf jaar!” Dat het zo vlot verlopen is, is mede te danken aan de contractvorm en de samenwerking met het consortium VolkerWesselsHaga. “Als we het zelf in eigen beheer hadden moeten doen, hadden we niet hetzelfde resultaat in dit korte tijdsbestek gehaald.” Het HagaZiekenhuis was een van de eerste ziekenhuizen in Nederland die ontwerp, bouw en technisch beheer voor twintig jaar uitbesteedden aan een consortium. Dit is een samenwerkingsverband tussen aannemer Boele van Eesteren voor de bouw en Homij/Imtech combinatie voor de technische installaties. Oude Luttikhuis: “Met deze design, build en maintain-constructie wilden we in korte tijd van een programma van eisen tot oplevering komen. En daarin zijn we geslaagd. Doordat het lukte gefaseerd ontwerponderdelen af te sluiten, konden we tijdens de ontwerpfase al met de bouw starten.” Het project op tijd af krijgen was de grootste bouwkundige uitdaging. Maar om alle medische inventaris en ICT-apparatuur in het gebouw te krijgen zodanig dat alles ook als één geheel gaat functioneren, was een andere uitdaging. Volgens de bouwdirecteur moet alles in en met het gebouw samenwerken. Ook moeten de medewerkers er mee om kunnen gaan. “Dankzij de integrale aanpak tussen bouw, ICT en vernieuwingsprogramma’s, de afstemming tussen alle partijen en het strakke projectmanagement, hebben we dit allemaal kunnen realiseren.”

Architectuur
Nu staat er een schitterend ultramodern vierlaags gebouw met een volume van ruim 33.000 m², afgeronde gevels en een parkeergarage onder de grond. Aan de ene kant bevinden zich de dagbehandeling, enkele poliklinieken voor volwassenen en het splinternieuwe OK-complex. In de rest van het pand bevindt zich het Juliana Kinderziekenhuis, met de grootste kinderspoedeisende hulp van Nederland, met op de bovenste verdieping het geboortehotel en een Ronald McDonaldhuis. Er is bewust een afscheiding aangebracht tussen het deel voor volwassenen en het kindergedeelte. Maar beide staan met elkaar in verbinding via de open atriums en de bijzondere galerijstructuur. Om een helende omgeving te creëren die past bij de Planetreegedachte die overal in het HagaZiekenhuis geldt, heeft MVSA Architects een ontwerp gemaakt met ronde lijnen en veel daglicht. Het is een open, transparant gebouw, met overal glas, twee atriums, brede gangen, open balies en een rustige uitstraling. De trapsgewijze opbouw van de verdiepingen zorgt voor overzicht, ruimtelijke werking en veel extra lichtinval.

Beleving
Aan de kleurige speelobjecten op verschillende plekken zie je dat het ene deel een kinderziekenhuis is. Hier worden kinderen behandeld, maar ook wordt geprobeerd ze af te leiden en ze te laten ontspannen, zodat ze minder angst en pijn ervaren. De inrichting van de kinderafdeling is op deze benadering afgestemd. Verschillende kleuren, dimbaar gekleurd licht en grappige illustraties die de wanden versieren, beïnvloeden de beleving. En als een kind naar de OK moet, kiest het een animatiefiguurtje uit dat via bewegende projecties op de muren meereist naar de operatiekamer, verkoever en weer terug naar de afdeling. Met behulp van deze helende omgeving wordt sneller herstel van de kinderen bevorderd. Het kinderziekenhuis loopt daarmee voorop in Nederland.

Tekst: Irene Teunissen
Fotografie: Studio Oostrum, Gispen, VWH

FEITEN EN CIJFERS
Opdrachtgever HagaZiekenhuis
Consortium VolkerWesselsHaga, bestaande uit aannemer VolkerWessels, installatie combinatie Homij/Imtech, architect MVSA
Losse inrichting Gispen, Culemborg
Baden en Tillliften Lopital, Oisterwijk
Bouwtijd circa 2 jaar
BVO’s 37.000 m²
Aantal bedden 190

 

i-project-infov3 Projectinfo

Gispen als aanspreekpunt

Bij de nieuwbouw van het Juliana Kinderziekenhuis (JKZ) in Den Haag is Gispen hét aanspreekpunt voor de levering van het meubilair.
Het JKZ maakt deel uit van het HagaZiekenhuis in Den Haag. Naast de nieuwbouw is dit topklinische ziekenhuis bezig met een totale renovatie. Irene Reiziger, projectmanager verhuizing en inrichting bij het HagaZiekenhuis, werkt dan ook al vijf jaar prettig samen met Gispen. “Deze leverancier helpt ons eveneens bij het inrichten van het nieuwe JKZ. Het bedrijf kent onze wensen en vertaalt ze naar passende oplossingen. Zo nemen wij er nagenoeg al ons werkplek- en wachtmeubilair af.”
Ook bij de keuze van de rest van de meubels voor het kinderziekenhuis wordt de innovatieve producent van kantoor- en zorgomgevingen uit Culemborg ingeschakeld. “Het meeste meubilair is gestandaardiseerd, maar passend binnen het interieurontwerp. En onze contactpersoon bij Gispen regelt alles. Van het leggen van contacten met andere leveranciers tot het installeren en plaatsen van de meubels. Wij hebben er geen omkijken meer naar.”
Dat geldt eveneens voor de zogenaamde ‘specials’, zoals de inrichting van de wachtkamers in het kinderziekenhuis. “Voor deze wachtruimtes moet alles speciaal ontworpen en gemaakt worden. Dat betekent bijvoorbeeld lagere, vaste stoelen en banken, zonder scherpe randen, die goed schoon te maken zijn. Ook in dit traject denkt Gispen mee, adviseert en zorgt snel en adequaat voor het geheel. Wij hebben alleen met onze contactpersoon te maken. Voorlopig blijven al onze meubelinkopen via deze leverancier lopen. In Gispen hebben wij een partner gevonden die voor ons beslist een toegevoegde waarde heeft!”

Regeren is vooruitzien

april-15-TSZ-Medisch-Psychiatrische-Unit-aangepast-RvD-4
Lees het gehele artikel

Drieduizend vierkante meter nieuw-bouw realiseren voor een vast bedrag. Aan die voorwaarde is door aannemer Heerkens van Bavel voldaan bij de bouw van de Medisch Psychiatrische Unit (MPU) van het Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis (ETZ) in Tilburg. Ronald van Dielen begeleidde het traject namens de aannemer en had daarbij de volledige verantwoording voor de aansturing van alle ontwerpende en uitvoerende partijen. Hij vormde vanaf het moment dat de plannen zich aandienden een team met Eef Rosmulder (Organisatorisch Manager), Pieter van Hulst (ETZ Huisvesting), Nicole van Hout (ETZ Hoofd Huisvesting), Jac van Weerelt (Teamleidinggevende MPU) en Gert Vennink (Hooper Architects). Ook de inbreng van artsen en personeel ontbrak niet.

‘Hoe meer vreemde vogels, hoe mooier de volière.’ Die tekst staat bij de entree van de MPU naast een kunstwerk opgebouwd uit vogelkooitjes. Toepasselijk voor het patiëntenlandschap, maar zeker ook voor de samenstelling van het team dat zich vanaf het allereerste moment heeft gebogen over de plannen en realisatie van de MPU. “Samen programmeren, ontwerpen en bouwen!” Daarmee vat Van Dielen de aanpak samen. “De architect, aannemer, verantwoordelijken van het ziekenhuis en andere betrokkenen hebben vanaf het ontwerpproces samen aan tafel gezeten. Financiële kaders, kwaliteitseisen en wensen werden door de verschillende belangengroepen in harmonie geformuleerd. Een werkwijze waardoor niet alleen tijdwinst werd geboekt, maar het proces ook binnen de financiële kaders werd gehouden.”

Ruim, helder
Het is even wennen voor de 55 gebruikers van de gloednieuwe MPU. Alles nieuw, ruim en helder door de toepassing van veel glas, de modernste voorzieningen en prachtig meubilair. De MPU omvat op de begane grond 24 bedden, gelijk verdeeld over kamers op een gesloten en besloten afdeling. Rosmulder: “Indien noodzakelijk kan door de flexibiliteit van het gebouw met die verdeling iets worden ‘geschoven’.” Iedere patiënt heeft een eigen kamer met sanitair. Dit in tegenstelling tot voorheen op de ‘oude PAAZ’, toen tot vier patiënten een kamer deelden.

Minder separeer
De nieuwbouw bestaat verder uit gemeenschappelijke ruimten, vergaderruimten, een binnen- en patiotuin, twee moeder-kind-kamers, twee infectie-units met aangepaste luchtdrukhiërarchie, een activiteitenruimte voor beeldende therapie en een sportzaal voor PsychoMotore Therapie. De Extra Beveiligde Kamer (EBK), voorheen ‘separeer’ genoemd, is een gebouw in het gebouw. “Het is het meest kostbare onderdeel van de nieuwbouw”, weet Van Dielen. “Wellicht het minst gebruikt”, vult Rosmulder aan. “Separeerden we enkele jaren terug nog jaarlijks zestienhonderd uur, door andere behandelmethoden hebben we dat teruggebracht tot vierhonderd uur op jaarbasis.” Op de eerste etage liggen de dagbehandeling en de polikliniek. “De vele bewegingen daar gaan aan patiënten en personeel op de begane grond voorbij en dat zorgt voor behandelrust.”

Bijzondere kamer
De kosten van de EBK schuilen in de bouwwijze, maar ook in de techniek. De kamer is geluiddicht en voorziet onder meer in speciaal sanitair, een camerasysteem, een lichtplan voor het creëren van diverse gemoedstoestanden en een multimediawand. Rosmulder: “De ruimte is molestbestendig, letselvoorkomend.” Lang is er gesproken over de plaats van het sanitair in de EBK. Een vooruitziende blik kan het team worden toegeschreven. Van Hulst: “We hebben een voorschot genomen op de aanpassing van de richtlijnen door TNO en GGZ. Toen die bekend werden, was de EBK opleveringsgereed en voldeden we aan de normen in relatie tot de privacy van de patiënt.” Hij schetst nog een tegenstrijdige eis: “De bouw vereist harde wanden, maar die zorgen voor galm. Ook daarvoor hebben we een chique oplossing.”

Design en Build
‘Samen’ valt in het gesprek met regelmaat in combinatie met Design en Build. Een verwijzing naar het teamwork. Van Hulst: “Uiteraard hebben wij de controle over de kwaliteit, maar wij beschikken niet over de marktkennis die Heerkens van Bavel (verantwoordelijk voor ontwerp en uitvoering) wel in huis heeft. Van Dielen kent de marktpartijen en weet daardoor alles binnen de vastgestelde financiële kaders te houden.” Van Hout noemt de aannemer een ‘meedenker’ en ‘een meerwaarde voor de bouwende partij’. “Zij brengen hun kennis in en wij putten daaruit voordeel.” Eenvoudiger en slimmer en dat zonder concessies te doen aan de kwaliteit, is een ander compliment voor Van Dielen, zijn aanpak en zijn mensen. “Hij houdt ook de architect scherp. Die koos niet alleen voor een strak uiterlijk, maar ook voor een rode steen en een stedenbouwkundige afsluiting in combinatie met Hasseltveste aan de andere zijde van het ziekenhuis.”

Tekst: Willem de Volder
Foto’s: Gert Vennink (Hooper Architects), Ronald van Dielen (Heerkens van Bavel Bouw), Willem de Volder

FEITEN EN CIJFERS

PROJECT Nieuwbouw Medisch Psychiatrische Inrichting Elisabeth-TweeSteden Ziekenhuis
Opdrachtgever ElisabethTweeStedenZiekenhuis
Architect Hooper Architects, Oosterhout
Aannemer Heerkens van Bavel Bouw, Tilburg
Bouwmanagement Heerkens van Bavel Bouw, Tilburg
Los meubilair Kantoormeubelen Zuid, Sittard en Aarts & Co, Tilburg
Stoelen deels bestaand, gestoffeerd door Jan Backx, Tilburg

Bouwtijd (mei 2014 tot en met 20 februari 2015)
• Start sloop: februari 2014
• Oplevering sloop: april 2014
• Overdracht sloop naar nieuwbouw: 1 mei 2014
• Start nieuwbouw: 6 mei 2014
• Oplevering: 20 februari 2015
Totale oppervlakte gebouw
3.000 m2 bvo
Bedden totaal 12 plaatsen gesloten en 12 plaatsen besloten
Totale bouwkosten circa 5 miljoen, inclusief advieskosten, installaties en vaste inrichting
Totale investering 5,6 miljoen (inclusief btw)

Snel ontwerpen en bouwen dankzij BIM en prefabricage

klingelpoort
Lees het gehele artikel

Veel ruimte voor ontmoeting in compacte nieuwbouw Klingelpoort

Het nieuwe woonzorgcentrum Klingelpoort biedt veel mogelijkheden voor ontmoeting. In het centrale atrium bijvoorbeeld kunnen bewoners elkaar in een semi-privésetting treffen. Op de begane grond zijn een vergaderruimte en een sfeervolle brasserie gevestigd. Hier kunnen ook buurtbewoners en familieleden aanschuiven voor een kop koffie of een vergadering. Het project is vanaf voorlopig ontwerp uitgewerkt in het Bouw Informatie Model (BIM). De engineering verliep dubbel zo snel als traditioneel en bouwfouten werden voorkomen, waardoor ook efficiënter gebouwd werd. Het prefabriceren van de betonconstructie zorgde voor extra bouwversnelling. Eindresultaat is een modern gebouw met drie bouwlagen van acht appartementen bovenop een semipublieke begane grond.

DrieGasthuizenGroep investeert in de toekomst. Klingelpoort vervangt een deel van het huidige woonzorgcentrum Huis en Haard aan de Utrechtseweg. De nieuwbouw herbergt 24 tweekamerappartementen voor een- of tweepersoonshuishoudens voor mensen met een lichte zorgindicatie. De vloerverwarmde appartementen hebben 65 m2 vloeroppervlak, een grote sanitaire ruimte en een open keuken. Op 4 november verhuisden de eerste negentien bewoners naar het vier bouwlagen hoge pand. Er is veel vraag naar deze woonvorm. Senior beleidsmedewerker Diana Jansen zegt: “De nieuwbouw en naastgelegen tuin bieden ruimte aan interactie tussen inwonenden, omwonenden, zorgverleners, familieleden, cateraar en hovenier. In het atrium zijn fraaie stoelen geplaatst, die uitnodigen om plaats te nemen en te praten. In de brasserie kunnen bewoners en familieleden elkaar treffen onder het genot van een hapje en een drankje. Doel is dat mensen met een verstandelijke beperking hier de catering verzorgen.” Woonzorgmanager Wilma van Arragon: “Omwonenden mogen ook gebruik maken van de brasserie en de vergaderruimte, die uitzicht geeft op de groene omgeving. Voor het onderhoud van de tuin willen we ook mensen inzetten met een verstandelijke beperking.” Klingelpoort maakt gebruik van moderne woonzorgtechnologie. Bewoners krijgen bijvoorbeeld een draadloos alarmeringstoestel waarmee ze direct contact kunnen maken met een hulpverlener. Hiernaast controleren warmtecamera’s of bewoners ’s avonds niet uit hun bed zijn gevallen en is dwaaldetectie aanwezig. Deze en andere maatregelen bevorderen de zelfstandigheid van de bewoners – zij mogen een pakket op maat kiezen – en maken de exploitatie betaalbaar.

Compact en eigentijds
Van den Pauwert Architecten raakte in 2012 betrokken bij het bouwproject. Hendriks organiseerde samen met DrieGasthuizenGroep een pitch tussen drie ervaren architectenbureaus, waarbij zij met dit gebouw als winnaar uit de bus kwamen. “Klingelpoort beantwoordt aan de groeiende behoefte van ouderen om langer thuis te blijven”, vertelt projectarchitect Jeroen Verdonschot. “Drie elementen waren cruciaal in het ontwerp: een goede relatie met de parkachtige omgeving, compactheid en modulariteit. Een lineaire opzet moest vermeden worden in het ruimtelijke ontwerp. Ik rolde de standaard galerijflat als het ware op, zodat de verkeersruimtes centraal kwamen. Resultaat is een alzijdig, kubusvormig gebouw met een groot atrium. Dit maakt de afstanden kleiner en heeft energetische voordelen. De loggia’s bieden veel ruimte, bijvoorbeeld voor een zomerse barbecue. De modulariteit komt tot uiting in de repetitie van appartementen, die over drie verdiepingen zijn verdeeld. Het gebouw doet nu dienst als woonzorgcomplex, maar kan in de verre toekomst ook functioneren als gewoon appartementencomplex. De eigenaar heeft zo een interessante belegging.” Het gebouw kreeg een betonconstructie. De gevel is gevarieerd met een plint van metselwerk, veel glas en hout, en stucwerk tegen een achterconstructie van HSB. Het dak wordt straks gedeeltelijk voorzien van PV-panelen, voor elektriciteitsopwekking.”

Snel ontwikkelen, ontwerpen en bouwen
Hendriks Bouw en Ontwikkeling verwierf in 2011 de grond en stuurde het hele ontwikkel- en bouwproces. Samen met DrieGasthuizenGroep werd een businesscase gemaakt en een programma van eisen geschreven. Medio 2013 kocht DrieGasthuizenGroep de grond van Hendriks Bouw en Ontwikkeling. De bouw startte in november 2013.
“Vanaf de V.O.-fase is het ontwerp van Klingelpoort in het voorjaar van 2013 volledig in BIM uitgewerkt”, zegt Johan Bombach namens Hendriks Bouw en Ontwikkeling. “Er werden concurrerende engineeringsessies gehouden met vaste protocollen. Gedurende zes weken kwamen de architect, de opdrachtgever, de aannemer en de technisch adviseurs bij elkaar om twee dagen achter elkaar te ontwerpen. Het volledige proces vanaf de WABO-aanvraag tot en met de uitvoeringsstukken was middels een lean-engineeringplanning op dagniveau gepland. In het BIM- lab in Oss werd ongestoord ontwikkeld. Eric van Hoof trad hierbij op als procesmanager namens Hendriks Bouw en Ontwikkeling. Door deze methodiek kwam niet alleen het definitieve ontwerp sneller af, maar werden ook bouwfouten voorkomen. Hierdoor kon weer sneller en goedkoper gebouwd worden. Het BIM fungeerde bovendien als digitaal opleverboek en vormt de grondslag voor facilitair management en onderhoud.” Bombach zegt tot slot: “Het totaalproject van businesscase tot oplevering vergde minder dan drie jaar, waar minstens vijf jaar de regel is in de traditionele zorgbouw. DrieGasthuizenGroep kreeg een modern gebouw met geavanceerde techniek en geen achterhaalde systemen. De bouw verliep vliegensvlug, behalve door toepassing van BIM ook door de prefabricage van de betonconstructie. Belangrijkste succesfactor voor het prachtige eindresultaat was de goede samenwerking tussen DrieGasthuizenGroep, Hendriks en Van de Pauwert.”

Tekst en foto’s: Martijn van den Bouwhuijsen

Nieuwbouw voor Universiteit Gent

Gent
Lees het gehele artikel

Het Universitair Ziekenhuis Gent heeft eind oktober 2014 de vervangingsnieuwbouw in gebruik genomen voor pathologische anatomie en diccectie.

Het gebouw bestaat uit drie bouwlagen en een technische verdieping, samen goed voor een oppervlakte van 3.500 m². Het lage-energie-gebouw heeft de vorm van een trapezium en de gevels zijn bewust maximaal zongericht. Ook een groendak maakt deel uit van het ontwerp. Dit verbetert de isolatie van het dak en vertraagt de afvoer van regenwater.

Microscopisch onderzoek
In de kelder vinden we de lokalen voor dissectie van de faculteit geneeskunde van de Universiteit Gent. Hier worden ziekteprocessen in verschillende stadia geanalyseerd. Het gaat om een dissectiezaal met ruimte voor 180 personen, een zone voor behandeling en bewaring van lichamen en een kleine administratieve en logistieke ruimte. Het gelijkvloers en de eerste verdieping zijn gereserveerd voor de afdeling pathologische anatomie van het UZ Gent. Via microscopisch onderzoek van cellen en weefsels stelt deze afdeling diagnoses op, die de verdere behandeling bepalen. Een voetgangersbrug verbindt de nieuwbouw met het bestaande gebouw P8.

Brandwerende schilderwerken
Voor de uitvoering van brandwerende schilderwerken op verstevigingen en windverbanden van de stalen constructie van technische verdieping op het dak, werd Asib ingeschakeld. “De gevolgen van brand op de stalen draagconstructies van gebouwen zijn enorm,vertelt Véronique Roba van Asib. “Daarom is het belangrijk dat deze constructies beveiligd worden tegen brand, met behulp van een brandwerende coating. Wij kunnen coatings aanbrengen die het metaal een half uur tot maximum twee uur lang beschermen tegen het vuur. Voor de start van de werken hebben we een berekening gemaakt van de benodigde laagdiktes. De vereiste metingen voerden we uit tijdens en na de werkzaamheden, pas daarna hebben we de attesten uitgereikt.”